Trước hết tôi xin cảm ơn các bạn đã tổ chức BarCamp Saigon, đặc biệt là Anh Hùng, Thomas Wanhoff cùng các tình nguyện viên. Các bạn đã phải nỗ lực rất nhiều để có một BarCamp thành công trong điều kiện nhân lực và tài lực đều hạn hẹp.

Nếu các bạn chưa từng biết khái niệm BarCamp là gì thì tôi xin có vài lời giới thiệu: nói chung đây là một kiểu hội nghị cho những người yêu thích công nghệ mà những người chỉ quen tham gia kiểu hội nghị truyền thống sẽ rất dễ bị “sốc”.

Mỗi người tham gia đều có thể trình bày các đề tài mà mình yêu thích nhưng không có bất cứ rằng buộc nào về lịch trình (trừ rằng buộc về thời gian mỗi bài thảo luận không nên kéo dài quá 30 phút để nhường chỗ cho người khác). Sẽ có nhiều đề tài được trình bày cùng lúc (tất nhiên trong các phòng khác nhau) nên bạn sẽ có thể chọn tham dự cái nào bạn thích, bạn quan tâm mà thôi. Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu có những phòng có hàng trăm người tham dự trong khi có phòng chỉ lèo tèo vài người. Tinh thần của BarCamp là bạn chính là người tạo nên sự kiện nên bạn có thể thoải mái đặt câu hỏi cho các diễn giả, thậm chí ngắt lời hay lên trình bày ý tưởng riêng của bạn trên diễn đàn.

Cũng như các bạn khác tới tham gia BarCamp, tôi cũng chỉ có thể tham dự được một số buổi thuyết trình. Sau đây là vài ghi nhận của riêng tôi lần lượt theo thứ tự thời gian.

Zing Me 3.0

Chắc các bạn cũng biết tôi đã viết một bài về Zing Me gần đây và đó là lý do vì sao tôi tò mò muốn biết cái gì là Zing Me 3.0. Về căn bản, khái niệm web 3.0 không nhận được nhiều sự cổ vũ của giới công nghệ nhưng nếu coi web thời gian thực (real-time web như Twitter, Facebook chat) là công nghệ web thế hệ thứ ba thì đó là cái Zing Me đang hướng tới.

Zing Me cũng tuyên bố đã mở cửa nền tảng của mình vốn được xây dựng hoàn toàn trên chuẩn Open Social (version 0.9) cho các bên thứ ba được lựa chọn để xây dựng các ứng dụng, game. Các ứng dụng này sẽ có hai lợi thế là tận dụng được user base rất lớn, rất nhiệt tình của VinaGame và (theo tôi quan trọng hơn) là tận dụng được hệ thống thanh toán rất thành công của VinaGame. Tất nhiên, họ sẽ cùng Zing Me chia sẻ lợi nhuận.

Khoảng tới giữa năm tới, nền tảng này sẽ được mở rộng hơn và Zing Me dự định sẽ tổ chức một cuộc thi viết ứng dụng cho mạng xã hội của mình. Hy vọng khi đó chúng ta sẽ hiểu hơn về con số 3.0 của Zing Me.

Ask me about HTML/CSS

Đây là chủ đề của bạn Đức Ban và Min được khá nhiều người tham dự và đã kéo dài thời gian hơn dự kiến (30′). Theo tôi đây là một cuộc thảo luận đúng theo tinh thần BarCamp khi gần như không có khoảng cách giữa người trình bày và người dự khán.

HTML và CSS không phải là những lĩnh vực dễ nắm vững và làm chủ như nhiều người lầm tưởng. Làm không đúng chúng ta sẽ có một website lệch lạc về cách trình bày, khó dùng và nặng nề khi hiển thị.

Start-up for tech geeks

Một đề tài khá hấp dẫn được trình bày bởi Lê Việt Hồng, nó nêu bật các thách thức, khó khăn về nguồn lực và tâm lý mà một startup thường sẽ phải đối mặt.

Có thể phần lớn những vấn đề mà đề tài nêu lên chúng ta đã đọc ở đâu đó (vì thế một số bạn cho rằng bài thuyết trình này hơi sách vở) nhưng bạn Hồng đã làm nổi bật được những ảo tưởng và hiện thực của các startup tại Việt Nam như đặt ra kỳ vọng quá cao kiểu “đánh bại Google” hay quá chóng chán nản khi không được đầu tư…

Nói chung mỗi startup phải cân bằng được giữa giấc mơ và thực tế, phải luôn đánh giá và tự đổi mới thì mới hy vọng thành công (và nên chấp nhận một thực tế là tỷ lệ thành công khá nhỏ).

Các bạn có thể xem slide của bài thuyết trình này ở đây.

Mozilla

Một trong những bài thuyết trình được mong đợi là từ Gen Kanai, đại diện khu vực của Mozilla. Chủ đề chính là về phiên bản tiếng Việt của Firefox, lộ trình phát triển của Firefox và các dự án khác của Mozilla.

Mozilla cũng cho biết họ ý thức được các vấn đề của Firefox như khởi động chậm, ngốn RAM, hay chết “bất đắc kỳ tử”… và đang làm việc tích cực để cải thiện khi mà Chrome đang có một số lợi thế về công nghệ.

Điểm đáng nói là chỉ có khoảng 10% người dùng Việt Nam dùng phiên bản tiếng Việt của Firefox. Theo đóng góp của tôi, Mozilla nên cải thiện CSDL về IP của Việt Nam để có thể redirect hết người dùng từ Việt Nam tới trang download phiên bản tiếng Việt của Firefox như cách Google đang làm rất tốt.

Vietnam Social Media

Tôi rất tiếc không tham dự buối thuyết trình này từ đầu (vì mải “chém gió” với anh Khải, Zing Me, về mạng XH ở Việt Nam ) trong đó có một nghiên cứu gây nhiều tranh cãi là về biểu đồ mức độ tham gia (technograph) của người dùng Việt Nam trên các mạng xã hội. Nhìn chung bức tranh là khá giống với Trung Quốc: tỷ lệ người “cưỡi ngựa xem hoa” (spectators) khá cao trong khi tỷ lệ những người tạo ra nội dung (critics, creators) còn thấp.

Dù còn có nhiều câu hỏi về độ tin cậy của các con số thống kê (như số lượng mẫu, cách tiến hành survey), tôi cho rằng nhóm của bạn Anh Hùng đã làm việc nghiêm túc và như người ta đã nói “mọi thống kê đều có vấn đề nhưng vẫn hơn là chẳng có thống kê nào“.

(Tôi sẽ cập nhật link tới chi tiết kết quả thống kê và cách tiến hành survey khi các tài liệu này được đưa lên mạng.)

Online Marketing

Đây là đề tài được bạn Long (từ BaoMoi.com) và Christopher Trần (giám đốc điều hành công ty AdMax Network) trình bày.

Trong khi bạn Long nói vắn tắt một số kinh nghiệm và dự đoán xu hướng của online marketing tại Việt Nam, trình bày của Chris đi sâu vào cách tiếp cận một cách hệ thống và khoa học với lĩnh vực còn mới mẻ này trong bối cảnh người dùng Việt Nam ngày càng bỏ nhiều thời gian cho các hoạt động online trong khi các công ty FMCG lại khá thờ ơ với quảng cáo mạng.

Một con số đáng suy nghĩ là các cty VN chỉ bỏ dưới 1% ngân sách quảng cáo cho Internet và cuối buổi thảo luận một bạn đã từng làm các chiến dịch QC cho FMCG cho rằng sau khi “test” thì các marketer nhận thấy hiệu quả của quảng cáo online kém xa TV và các kênh media truyền thống tại Việt Nam.

Có thể bạn đó có lý phần nào nhưng theo tôi tỷ lệ ngân sách dưới 1% là con số lố bịch so với số lượng người dùng net hiện nay ở Việt Nam. Vấn đề là ở cách đo lường hiệu quả, thực tế là đo lường hiệu quả QC trên các phương tiện truyền thông truyền thống một cách chính xác là rất khó. Tôi vẫn nhớ một câu nói nổi tiếng của John Wanamaker, người được coi là cha đẻ của quảng cáo hiện đại:

“I know that half of my advertising is wasted but I don’t know what half.”

(Tôi biết rằng một nửa số quảng cáo của mình là lãng phí nhưng tôi không biết là nửa nào.)

Và tôi liên hệ tới một câu nói khác (xin lỗi tôi không nhớ tên tác giả) đại ý là:

“Problem of online marketing is that everything can be measured.”

(Vấn đề của tiếp thị trực tuyến là mọi thứ đều đo lường được.)

Phải chăng người ta đang phung phí tiền bạc vào những thứ khó đo lường được hiệu quả hay họ chưa nắm được cách đo lường hiệu quả của một chiến dịch marketing online khi chỉ nhìn thấy mỗi số “click” mà không biết rằng còn nhiều thông số quan trọng khác?

Tổng Kết

Do không tham dự được BarCamp Saigon lần trước (năm 2008) nên tôi không thể so sánh được mức độ thành công của lần này. Nhưng tôi cho rằng thành công là định nghĩa của riêng từng người.

Nếu mục tiêu chính của các bạn là lấy áo T-Shirt BarCamp hay phù hiệu của Mozilla thì không cần phải bàn thêm. Nếu bạn muốn học được những kiến thức cao siêu thì có thể bạn sẽ thất vọng. Nếu bạn quen với các kiểu hội nghị “nghe là chính” thì bạn sẽ cho rằng BarCamp thiếu nghiêm túc. Nhưng nếu bạn tới BarCamp với hy vọng gặp gỡ thêm vài người, tìm hiểu thêm vài vấn đề nho nhỏ thì bạn sẽ thấy đó là một thành công.

Bản thân tôi rất tiếc không thể phân thân để tham dự được nhiều buổi thuyết trình, thảo luận hơn. Tôi rất muốn nghe về các Advanced Javascript Techniques, về Django, hay về cách các bạn vô hiệu hóa một cuộc tấn công DDOS trong vòng 30 phút…

Tất nhiên BarCamp vẫn còn vài hạt sạn chủ yếu do thái độ thụ động của người tham gia (có thể do dùng Tiếng Anh quá nhiều) và những kiểu đặt câu hỏi “bắt bí” hay kiểu “biết câu trả lời rồi nhưng vẫn hỏi”. Nhưng nhìn chung từ BarCamp chúng ta có thể thấy được một phần bức tranh của giới phát triển công nghệ tại Việt Nam, những trăn trở và hướng phấn đấu của các lập trình viên và các nhà quản lý IT.

Hy vọng được gặp các bạn ở BarCamp sau và rất có thể tôi sẽ có bài thuyết trình riêng tại đó.

Có thể nói con đường đi của mạng XH Việt Nam là một con đường chông gai. Khời đầu bằng sự nổi lên của Yahoo!360 nơi mà người Việt Nam lần đầu tiên tiếp cận với những mối liên kết ảo, làm quen với những thông điệp cá nhân qua các blash và đặc biệt là blog. Cùng với Yahoo!360 là một loạt các mạng XH nội địa khác ra đời và phần lớn có cách tiếp cận giống Yahoo!360 là tập chung vào cái “tôi” của các thành viên với các kiểu nhà cửa ảo, blog, kho nhạc riêng…

Sự kết thúc của Y!360 không bất ngờ nhưng điều bất ngờ là đó lại không phải là cơ hội cho các mạng cùng kiểu khác, ngược lại nó là tiếng chuông báo hiệu sự kết thúc của một hình thái mạng XH tại Việt Nam.

Chậm trễ hơn, nhưng cơn lốc Facebook đang “hoành hành” khắp các châu lục, cuối cùng cũng bắt đầu cuộc càn quét vào Việt Nam. Người dùng nhanh chóng nghiền mạng XH này và phụ nữ lại có vẻ là những người tích cực nhất. Không rườm rà, không nhiều màu sắc lòe loẹt, Facebook chinh phục người dùng vì các mối liên kết. Vợ tôi, người chỉ bắt đầu dùng Facebook khi mọi hy vọng cứu vãn cái blog tại Y!360 hoàn toàn tắt hẳn, nhanh chóng tìm ra điều thú vị từ cái giao diện thoạt nhìn có vẻ nhàm chán của Facebook. Sau khi liên kết với các đồng nghiệp, bạn bè thân và nhận/viết những comments đầu tiên, người dùng sẽ hiểu ngay được giá trị của các mối liên kết trên mạng XH này. Tất nhiên không thể không kể đến sức hấp dẫn của các quiz và game trên Facebook với người dùng Việt Nam. Sau vài tháng, số thành viên Facebook của Việt Nam đã lên tới hơn một triệu người.

Bạn có Facebook chưa?

Nhưng Việt Nam là đất nước của những điều bất ngờ, Facebook đột nhiên gặp trục trặc và người ta đoán rằng nó đã bị chặn lại sau tuyên bố của một phát ngôn viên chính phủ. Việc chặn Facebook sẽ khiến người dùng Việt Nam phải gánh chịu một thiệt thòi lớn vì Facebook còn hơn một mạng XH, nó là một trường đại học trên mạng.

Câu chuyện phát triển của Facebook ở Việt Nam khá là ngoạn mục nhưng vẫn không thể sánh bằng Zing Me, mạng xã hội mới ra mắt của VinaGame. Tôi nhớ tới buổi trò chuyện với anh Vương Quang Khải cách đây vài năm khi trang Zing.vn chỉ mới ra đời. Tôi có hỏi vì sao anh lại làm web trong khi VinaGame là một công ty chuyên về game tại thời điểm đó. Anh Khải trả lời rằng vì những người (lãnh đạo) ở VinaGame có một ước mơ. Tôi tin rằng đó không phải là một ước mơ tầm thường.

Trang Zing hôm nay đã trở thành một trong những trang web có lượng truy cập nhiều nhất Việt Nam (thực tế là trang web nội địa có lượng truy cập nhiều nhất, theo Alexa.) Tuy thành công về lựợng truy cập không đi kèm với thành công về doanh thu, nó tạo nên uy thế cho một công ty Internet hàng đầu Việt Nam và góp phần không nhỏ trong việc định giá VinaGame lên tới gần nửa tỷ USD (nếu những đồn đãi tôi nghe được là chính xác, nhưng đây sẽ không phải là con số viễn tưởng nếu VinaGame lên sàn.)

Hầu hết mọi người đều ngạc nhiên khi Zing Me công bố có 1 triệu đăng ký hoạt động ngay trong tháng đầu tiên và càng ngạc nhiên hơn khi nó có hơn 3 triệu đăng ký hôm nay (chính xác là 3.746.550 vào ngày 30/11/2009). Nhiều người cho rằng anh Khải đã phóng đại con số bằng cách convert người dùng của VinaGame sang mạng này. Tôi không cho rằng như vậy. Có hai lý do để Zing Me có nhiều đăng ký hoạt động thực sự:

1. Việc convert là có thực nhưng với điều kiện bạn chủ động làm việc đó. Lưu ý rằng VinaGame có 20 triệu đăng ký nên việc có 3 hay 4 triệu đăng ký vào Zing Me cũng không phải là quá nhiều. Nhưng cũng phải nói thêm 20 triệu đăng ký của VinaGame không đồng nghĩa có 20 triệu người dùng mà thường một người có nhiều tài khoản (tôi nghe nói các “cao thủ võ lâm” có đến hàng trăm tài khoản không phải là chuyện hiếm.) Tương tự, Zing Me có 3 triệu đăng ký hoạt động có thể không đồng nghĩa với việc có 3 triệu người dùng riêng biệt.
2. Zing Me không nhắm vào các người dùng “đại học” (như mục đích ban đầu của Facebook) nhưng lại biết khai thác những điểm hấp dẫn nhất của Facebook với người dùng thông thường của Việt Nam như các quiz, quà tặng và đặc biệt là các game nông trại. Người dùng phần nhiều thuộc lứa teen của VinaGame sẽ cảm thấy rất thú vị với các trò chơi này và gắn bó với Zing Me.

"Nông trại vui vẻ" sẽ mang lại nhiều điều "vui vẻ" cho Zing Me?

Dù như thế nào hơn 3 triệu tài khoản hoạt động vẫn là một con số rất ấn tượng. Ấn tượng hơn là nó sẽ giải được bài toán doanh thu từ web cho VinaGame. Mặc dù Zing.vn là trang web có thứ hạng cao, doanh thu từ quảng cáo của nó lại thua xa VNExpress (theo công bố mới đây Zing có doanh thu là 1 triệu USD so với 7 triệu USD của VNExpress từ quảng cáo trực tuyến — có thể thấy rõ sự chênh lệch về số lượng quảng cáo gắn trên hai trang này.) Điều này khá dễ hiểu vì “khách hàng” của Zing.vn chủ yếu là tuổi teen, một phân khúc mà những người làm quảng cáo đều không mấy mặn mà trừ một vài nhãn hiệu cần gây dựng lòng trung thành sớm như Kotex, LipIce hay Pond.

Trái lại doanh thu của Zing Me sẽ không quá phụ thuộc vào quảng cáo mà đa dạng hơn nhiều, đặc biệt là từ đầu tư của người dùng cho các trò chơi và vật phẩm ảo. Điểm khác biệt của Zing Me là trong khi doanh thu từ các trò chơi và vật phẩm ảo của Facebook phần lớn về tay các bên thứ ba, những công ty làm ứng dụng trên Facebook, thì Zing Me sẽ hưởng gần như trọn số tiền thu được (Update: Zing Me sẽ chia sẻ lợi nhuận với các bên thứ 3, nhưng không giao phó hoàn toàn như kiểu Facebook). Điều này sẽ tạo đà cho Zing Me tiếp tục phát triển nhanh hơn và tôi tin rằng Zing Me sẽ thay đổi cuộc chơi web vốn xoanh quanh “news”  (đủ loại) tại Việt Nam cũng như cách mà Facebook đang thay đổi thế giới web vốn xoay quanh “search” mà Google ở thế thượng phong.

Tôi đảm bảo sẽ không nhướn mày nếu một ngày nào đó VinaGame công bố doanh thu từ web lớn hơn mảng game online truyền thống và khi đó các công ty không tham gia hay từ bỏ sớm cuộc chơi mạng XH có lẽ sẽ phải hối tiếc.

Chúng ta vẫn chứng kiến những dịch vụ web mới ra đời. Đa số là những cái đã có người làm ở nước ngoài hay trong nước và nhiều người nghĩ rằng đó không phải là nhựng dự án nghiêm túc hay đáng trân trọng.

Đồng ý rằng có một số quá thiếu ý tưởng đền mức bê nguyên toàn bộ từ chức năng tới giao diện của người khác vào dịch vụ của mình, nhưng mặt khác họ đều cố gắng tìm ra một vài tiện ích dành riêng cho người Việt.

Có lẽ một trong những thứ “dễ làm” nhất là các trang từ điển trực tuyến. Xin lưu ý rằng tôi để từ dễ làm trong dấu nháy nháy vì tôi chỉ nói thuần túy về hai phương diện căn bản là kỹ thuật (khá đơn giản) và người dùng (có nhu cầu). Chúng ta đã có rất nhiều trang từ điển trực tuyến như trang Tratu.vn (Baamboo) nổi tiếng vì có nhiều tử điển bản quyền chuyên ngành, hay trang từ điển hỗ nhiều ngôn ngữ và có nhiều từ “độc”  Tudientiengviet.net và từ điển tích hợp vào các trang tìm kiếm của TimNhanh, Xalo.vn (phần hỗ trợ dịch Anh – Việt) cùng nhiều trang khác ở đây, ở đây và ở đây (đã có bạn nói với tôi rằng không hiểu tại sao ai cũng đưa từ điển vào trang web của mình thay vì làm cái gì khác biệt hơn?!)

Vậy nếu bạn có ý định làm một trang từ điển trực tuyến nữa thì chắc rằng bạn không phải là người tiên phong, bạn cũng không phải là người thứ hai hay thứ ba, và tệ hơn bạn cũng chẳng phải là người thứ mười — họa chăng bạn chỉ là người thứ 13 hay 14 gì đấy. Bạn sẽ tự hỏi mình có nên làm không? Có còn mảnh đất nào trong một thị trường đầy các ông lớn, ông nhỏ như thế không?

Thực ra không có câu trả lời nào chính xác cho bạn. Nhưng tôi có thể đảm bảo rằng dù có nhiều trang từ điển trực tuyến như vậy nhưng nó vẫn chưa thỏa mãn hết các yêu cầu của cá nhân tôi vì nhiều lý do như chậm, giao diện còn rườm rà, thiếu các tiện ích tra từ nhanh… và đó chính là lý do tôi và nhiều người khác vẫn sử dụng các ứng dụng desktop như StarDict, Lingoes hay Lạc Việt, English Study… Như vậy ở một mặt nào đó, đối thủ của bạn không hẳn là Baamboo hay TuDienTiengViet.net mà là các ứng dụng desktop. Nếu bạn làm được một ứng dụng từ điển thỏa mãn nhưng mong muốn khác của người dùng ngoài việc có nhiều từ, nhiều ngôn ngữ… bạn vẫn có thể thành công.

Đến đây bạn có thể đang nghĩ rằng “Nói thì dễ chứ làm thì…”  Vâng, làm được cái gì đó tốt hơn, cool hơn quả không dễ nhưng gần đây đã có một ứng dụng khá gần với nhưng gì tôi mong đợi là trang 1TuDien.com.

Ấn tượng nhất ở trang này là tốc độ tra từ cực kỳ nhanh (truy cập ở Việt Nam). Tiếp đến là một giao diện rất Google: một search box và một nút favorite duy nhất. Kết quả hiện ra tức thì ở dưới còn các suggestion được thể hiện ở trên thay vì theo dạng danh sách xổ xuống như thường thấy — chỉ một cải tiến nho nhỏ nhưng cho thấy người thiết kế rất quan tâm tới vấn đề usebility cho người dùng. Ngoài ra còn có một bàn phím ảo giúp nhập liệu dễ dàng hơn với các chữ tượng hình (Hoa, Hàn, Nhật) hay trên môi trường mobile.

Đây chưa phải là một ứng dụng hoàn thiện vào thời điểm này. Tôi phát hiện ra một số vấn đề như thiếu phần phát âm (mặc dù theo như trang web thì có?), danh sách chọn từ điển bị lấp sau search box (xem trên màn hình 1024×768), bàn phím ảo tiếng Hoa không hoạt động và nút “ngôi sao” favorite không làm chức năng như tôi nghĩ là lưu các từ cần ghi nhớ cho người dùng mà chỉ hiện một hướng dẫn sử dụng những “ngôi sao” nhỏ hơn. Tuy nhiên, đây có thể là một cuốn từ điển trực tuyến rất nhiều tiềm năng và mặc dù đã có hàng chục các trang từ điển khác nó vẫn tạo ra các giá trị riêng.

Nhưng câu chuyện về từ điển trực tuyến sẽ không dừng lại ở 1TuDien.com, sẽ còn nhiều ý tưởng bạn có thể thực hiện xung quanh một dịch vụ mà thoạt nhìn có vẻ quá cũ, bị khai thác quá nhiều này. Ví dụ như thêm vào các chức năng cá nhân hóa, tạo nên một mạng xã hội nhỏ cho người học ngoại ngữ hay thêm vào một chức năng hoàn toàn mới nào đó mà chỉ bạn, người thứ 14, mới nghĩ ra.

Cuối cùng, có lẽ bạn đang thắc mắc là tại sao tôi gọi một dịch vụ đi sau là “người thứ 14″? Có phải vì đó là con số đẹp ngay sau số 13? Không, thực ra tôi muốn nhắc tới Google, cỗ máy tìm kiếm thứ 14(*), ra đời khá lâu sau các đàn anh Yahoo, AltaVista, Lycos, InfoSeek, Excite… Một dịch vụ mà hầu hết mọi người đều nghi ngờ về khả năng thành công khi cho rằng “còn ai cần thêm một dịch vụ tìm kiếm nữa khi mà muời ba dịch vụ khác đã chiếm hết mọi ngõ ngách trên Internet“.

Và tất nhiên, như các bạn đã biết, họ đều nhầm!

—

(*) Vào thời điểm 1998 trước khi Google ra đời thực ra có 15 -16 trang tìm kiếm lớn, nhưng là kết quả của (khoảng) 13 search engine.

Không phải ngày nào Google cũng cho ra đời một trình duyệt mới và đó là lý do Google Chrome có mặt trên tất cả các trang web và blog công nghệ. Người ta đã mổ xẻ trình duyệt mới này về mọi mặt từ giao diện, cách vận hành, nền tảng và cỗ máy JavaScript tích hợp bên trong nó.

Không ai quá ngạc nhiên khi Google ra mắt Chrome, mọi người chỉ hơi ngỡ ngàng về mức độ hoàn thiện của một sản phẩm được coi là beta, nhưng đó chính là truyền thống của Google: “Make it cool”. Nó trái với phong cách của Microsoft là luôn tạo ra các sản phẩm vừa đủ dùng, thực dụng và không hướng tới những nét đặc sắc.

Ngay khi Chrome được giới thiệu, trọng tâm chú ý được hướng về trình duyệt “bạn bè” của Google là Mozilla Firefox và dường như họ đã chuẩn bị cho bất ngờ này. John Lilly, Giám đốc của Mozilla, phát biểu ngay những lời có cánh:

Chuyện Google tham gia (vào cuộc chiến trình duyệt) không phải là điều gì ngạc nhiên. Công việc kinh doanh của họ là web và họ có cái nhìn rõ ràng về chuyện web phải như thế nào và họ cũng có những người tài giỏi để làm mọi chuyện tốt đẹp hơn…

Chrome sẽ là trình duyệt được tối ưu hóa cho những thứ họ cho là quan trọng và sẽ là điều thú vị khi chứng kiến sự phát triển của nó…

Internet Explorer, trình duyệt được coi sẽ là kẻ bị mất mát nhiều nhất nếu Chrome thành công, vừa mới công bố phiên bản số 8 (beta 2) và ngay lập tức những tính năng hay nhất của nó (đã và sẽ thực hiện) bị Chrome làm lu mờ như tính đảm bảo thông tin cá nhân (privacy) hay khả năng chạy các trang web trong những luồng xử lý riêng rẽ. Tệ hơn, các phép thử về tốc độ hiển thị, JavaScript đều cho thấy Chrome là người đang có nhiều lợi thế và công nghệ nền tảng web Microsoft theo đuổi có vẻ đang lạc hậu ngay khi vừa ra đời.

Có thể nói Chrome được “lắp ráp” từ hai cỗ máy (engine) là WebKit và V8. Trong khi WebKit được nhiều người biết đến vì đây là nền tảng của trình duyệt Safari thế hệ mới, nổi tiếng về tốc độ hiển thị (rendering speed), thì V8 là một cái tên hoàn toàn mới. Đây là cỗ máy JavaScript được phát triển riêng mang nhãn hiệu Google 100%. Vậy nó có gì khác? Đây là vài lời giới thiệu từ trang web của dự án:

• V8 là cỗ máy JavaScript mã nguồn mở của Google.
• V8 được viết bằng C++ và được dùng trong Google Chrome, trình duyệt mã mở của Google.
• V8 thực hiện theo ECMA-262, phiên bản 3, và có thể chạy được trên các thiết bị dùng HĐH Windows XP, Vista, Mac OS X 10.5 (Leopard), và Linux trên chip xử lý IA-32 hay ARM.
• V8 có thể chạy độc lập hay nhúng vào bất kỳ ứng dụng C++ nào.

Hầu hết các thử nghiệm theo hướng dẫn của Google và độc lập đều cho thấy V8 vượt trội trong các tác vụ thuần JavaScript (mặc dù các thử nghiệm về tìm kiếm DOM không cho kết quả khả quan như mong đợi). Hiện thời có lẽ chỉ có TraceMonkey, JIT JavaScript engine mà Mozilla mới đưa vào thử nghiệm trong phiên bản Firefox 3.1, là có thể cạnh tranh với V8 về tốc độ trong một số thử nghiệm.

Vậy vì sao Google làm Chrome mà không tiếp tục “đẩy” Firefox như vẫn làm (mặc dù hợp đồng hợp tác với Mozilla còn kéo dài tới năm 2011)? Google đã không hề úp mở về chiến lược lấy các ứng dụng web làm trung tâm cho điện toán tương lai và Chrome sẽ giúp họ thực hiện tốt hơn điều này khi các ứng dụng Web 2.0 ngày càng đòi hỏi nhiều tài nguyên hệ thống làm cho trình duyệt luôn có nguy cơ bị quá tải. Nhưng ở mặt khác, Chrome là sự chuẩn bị cho hệ điều hành Adroid dùng trong các thiết bị di động của Google. Chúng ta hẳn còn nhớ rằng Apple đã tung ra Safari cho Windows ngay sau khi iPhone ra mắt chủ yếu nhắm tới các nhà phát triển web hơn là người dùng thông thường (có ai đang dùng Safari làm trình duyệt chính trên Windows?).

Google Chrome là một mũi tên cho nhiều mục đích và mục đích đầu tiên là tạo nên tiếng vang (buzz) lớn thì đã đạt được. Tuy nhiên không phải mọi thứ Chrome đều làm tốt trong phiên bản khiêm tốn 0.2 này, từ những “chuyện nhỏ” như không tự động xác định RSS đến “chuyện lớn” hơn như chưa có phiên bản cho Mac, Linux hay chưa cho phép tạo các plugins/extensions… Những chuyện lớn-nhỏ này sẽ giữ chân những người dùng như bản thân tôi lại với Firefox vì hàng chục các plugins tôi không thể “sống sót” nếu thiếu trong trình duyệt của mình.

Trong bài tổng kết các ứng dụng Web 2.0 không thể thiếu có một ứng dụng được nhắc tới nhưng tôi mới chỉ bắt đầu dùng gần đây, đó là Twitter. Lý do là tôi nhận thấy đây là phương cách tốt nhất để chuyển các thông điệp ngắn tới mọi người mà không làm họ cảm thấy khó chịu như kiểu gởi tin theo group trên Yahoo!IM. Bản thân tôi cũng thích đọc các thông điệp như vậy thay vì bị một cửa sổ chat nhảy lên giữa màn hình chỉ để kể một câu chuyện tiếu lâm (đôi khi không được hài hước lắm) nào đó.

Điểm hay nhất của Twitter là nó giới hạn bạn trong 140 ký tự (bắt chước chuẩn SMS) nên các thông điệp bạn gởi đi phải rất cô đọng; nó chấm dứt việc gởi các thông điệp dài dòng vô nghĩa. Các link bạn gởi cũng được tự động thu ngắn lại dưới dạng http://tinyurl.com/xxxx.

Twitter cho phép bạn “follow” (đi theo) những người mà bạn quan tâm cũng như cho phép những người quan tâm tới các thông điệp của bạn “follow” bạn (những người này được gọi là follower). Bạn sẽ đọc được thông điệp từ những người bạn “follow” và ngược lại những người “follow” bạn thì có thể đọc các tin bạn phổ biến.

Xuất phát từ những ý tưởng đơn giản như vậy, Twitter một dịch vụ Web 2.0 mới được ra mắt vào cuối năm 2006, đã chinh phục cảm tình của rất nhiều người.  Một số trở nên các con nghiện Twitter thể hiện là họ không ngừng gởi và xem các thông điệp. Dù vậy, không giống như các thông điệp từ các mạng chat, các thông điệp từ Twitter là dạng thụ động và bạn có thể đọc lúc mình muốn hay đơn giản là bỏ qua. Có thể thấy Twitter là một “tiến hóa” của các mạng chat cổ điển.

Hình: CNet.com

Thực ra rất ít khi chúng ta phải vào trang của mình tại Twitter.com trừ phi  để “follow” (hay “block”) ai đó mà hầu hết đều sử dụng các sử dụng các công cụ hỗ trợ (tools). Thông dụng nhất là TwitterFox, một add-on của Firefox, giúp đơn giản hóa việc gởi/nhận tin (xin xem screenshot từ TwitterFox của tôi). Ngoài ra còn có hàng trăm các công cụ khác giúp bạn khai thác mọi khía cạnh của Twitter.

Hãy đăng ký một tài khoản Twitter ngay hôm nay, cài TwitterFox và bắt đầu “follow” bạn bè của mình (Twitter của tôi là http://twitter.com/web2vietnam, bạn chỉ cần vào đó và nhấp nút “Follow” ngay gần trên cùng). Hy vọng bạn cũng sẽ “mê” nó như hàng triệu người khác vì theo tôi nó là một mạng-chat-ít-làm-phiền-bạn-nhất. Xin chia sẻ kinh nghiệm sử dụng của bạn.