Startup của bạn Thảo Nguyên mà tôi đã nhắc tới đang có tuyển dụng mới. Tùy từng vị trí yêu cầu bạn có từ 1 – 3 năm kinh nghiệm hay mới tốt nghiệp. Dưới đây là chi tiết:

P=Priority.

P0=mandatory/must have skills and/or 3 years of experience. P3=some knowledge and/or 1 year of experience.

Flash Developer

P0 Flash/Flex, Action Script, Cairngorm (framework),
P0 HTML/CSS/JavaScript
P1 Python, Django (framework) (PHP is okay)
P2 Java
P2 REST &JSON (communication with web services)

System Administrator

- Responsible for deploying, monitoring, and administrating our server software components.
P0 Linux (CentOS, Ubuntu Server)
P0 Shell script (programing language) (bash, sh) & UNIX commands (grep, find sed….)
P0 Linux Software Installation (from sources)
P0 Apache & SSL (certificate)
P1 Database PostgreSQL (MySQL accepted), administration, configuration, replication
P1 Monitoring tools (such as nagios, ganglia, etc.)
P1 Source Control Versioning (Subversion, or Git)
P1 Deployment tool (Cruise Control, Capistrano)
P2 Amazon Services such as Elastic Cloud Computing (EC2) and Simple Service Storage (S3).

3 years of experience as a System Administrator. P0=3 years P1=1 year

Mobile Developer:

Mandatory knowledge:

P0 C, Java, and basic SQL
P0 HTML/CSS/JavaScript/AJAX
P0 Version control system (e.g., Subversion)
P0 English understanding

Appreciated knowledge:

- Android SDK, or at least J2ME SDK
- Objective-C language
- SQLite database
- English communication

The mobile developer could be someone who do not have a lot of experience and recently graduated from university.

Pay will be competitive with a great bonus plan. Lots of potential to grow and develop your career. We are a fun dynamic team.

Please don’t hesitate to contact me at  le.thaonguyen.vn@gmail.com if you have any questions. Candidate must be able to reasonably communicate in English.

Chúc các bạn thành công!

Nếu bạn hỏi tôi sản phẩm nào của Google mang tính đột phá nhất sau Google Search thì tôi sẽ không ngần ngại trả lời rằng, đó là… GMail. Tất nhiên, Google không tạo nên một e-mail protocol mới mà chỉ làm một cuộc cách mạng “nho nhỏ” về khái niệm inbox mà mọi người từng tưởng rằng Outlook là tiêu chuẩn vĩnh viễn.

GMail cho thấy trình độ kỹ thuật (cao) của Google trong lĩnh vực web: một sản phẩm thuần Ajax, cực kỳ nhanh và dễ sử dụng. Giống như iPhone trong những ngày đầu tiên, nó làm cho các sản phẩm cùng loại bỗng trở nên lạc hậu, xấu xí. Nó đặt ra những tiêu chuẩn mà các đối thủ phải mất nhiều năm mới bắt kịp. Có thể bạn không đồng ý với nhận định của tôi, nhưng hơn 170 triệu tài khoản GMail có lẽ là những minh chứng thuyết phục nhất.

Google đã có nhiều thử nghiệm với GMail như đưa chat và các tính năng  nhỏ  vào tài khoản mail của người dùng nhưng Buzz là cái làm tốn nhiều giấy mực của giới truyền thông nhất trong những ngày gần đây vì nó là cả một mạng xã hội.

Có thể nói Google Buzz là sự kết hợp của Twitter và Facebook, tận dụng các quan hệ sẵn có trong hộp mail của người dùng để tạo các mối liên kết. Bỏ qua các chuyện om xòm về bảo mật thông tin cá nhân mà Google đã hơi quá tay để lộ khi tạo các mối quan hệ “mặc định” lúc ra mắt sản phẩm, nhìn chung người dùng cảm thấy khá hài lòng vì tự nhiên có một mạng xã hội mà (gần như) không-phải-làm-gì-cả.

Được hưởng lợi từ các tài khoản có sẵn (có phần giống như Zing Me), sẽ không có gì ngạc nhiên nếu số người dùng Buzz tăng lên nhanh chóng và có thể vượt Twitter trong một ngày không xa. Nhiều người tin rằng với Buzz, Google sẽ thay đổi cuộc chơi mạng xã hội và nhanh chóng giành ưu thế so với các mạng khác. Dù vậy, tôi không cho rằng đây là một “siêu phẩm” của Google và dưới đây là hai lý do chính:

Thứ nhất, Buzz không tạo nên một cuộc cách mạng về phương thức giao tiếp như cách Facebook và Twitter đã làm. Google không có nhiều thành tích về mạng xã hội và Buzz cũng giống như một sản phẩm me-too, vay mượn kiểu Follower/Following của Twitter và kiểu Status – Comment của Facebook (tất nhiên, với một số cải tiến). Đồng ý rằng vài cải tiến khá là hữu ích và thú vị, nhưng nó chưa đủ để tạo nên một cuộc lật đổ.

Thứ hai, Buzz bị giới hạn bởi chính GMail. Ý tưởng biến hộp thư của bạn thành một mạng xã hội không phải là mới, ít nhất tôi đã từng nghe ý tưởng này từ Yahoo cách đây vài năm khi Yang còn tại vị. Vấn đề là những người bạn thường xuyên e-mail chưa chắc đã là những người bạn muốn kết nối vì bản chất của e-mail là riêng tư đối lập với mạng XH là mở. Ngoài ra, giả sử 100% số người dùng GMail sử dụng Buzz (con số quá lạc quan, thực tế 30% đã là rất thành công) thì Google cũng còn lâu mới thách thức được Facebook về lượng người dùng.

Về mặt kỹ thuật, nấp dưới bóng GMail, việc cải tiến, nâng cấp Buzz sẽ khó khăn hơn nhiều so với Facebook nên khó có thể bắt kịp Facebook về khả năng thay đổi hay tạo các tính năng phức tạp hơn. Tôi cho rằng sẽ còn nhiều vấn đề mà Google phải đối mặt khi để Buzz bên trong GMail.

Cũng xin nói thêm, Buzz là một sản phẩm mà theo Google nói được phát triển từ yêu cầu bên trong công ty muốn có một công cụ giao tiếp mang tính xã hội hơn mà không phải dùng tới Facebook hay Twitter. Vì thế, Buzz không phải là sản phẩm được làm theo nhu cầu đại chúng. Nhìn cách thiết kế của Buzz chúng ta dễ dàng thấy được nó làm cho geek, đặc biệt khi nó đi theo mô hình follower/following của Twitter — một mô hình mà phần lớn các bạn đọc blog này thấy rất dễ hiểu nhưng lại khá rối rắm với những người dùng thông thường (một trong những lý do chính mà Twitter không phát triển nhanh như mong đợi). Không ngạc nhiên khi Google muốn đưa Buzz vào môi trường Enterprise như một phần của Google Apps vì mạng này có vẻ rất hợp với các nhóm làm việc hay trong nội bộ công ty nơi địa chỉ hộp thư toàn là các đồng nghiệp và mọi thắc mắc đều có phòng IT hay bạn cùng phòng trợ giúp. Nhưng thế giới bên ngoài lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.

Vậy ai sẽ là nạn nhân trực tiếp nhất của Google Buzz? Có lẽ Twitter sẽ bị ít nhiều tổn thất, còn Facebook sẽ vẫn vững như thành đồng vì Buzz không đụng vào được những core value của mạng này. Vậy liệu Buzz sẽ là mạng XH cuối cùng? Không, ít nhất là ở Việt Nam

Chắc các bạn đã nghe về một mạng XH mà VTC đang thực hiện? Vâng, sẽ là không công bằng khi nói về một sản phẩm chưa ra đời và cũng không có thông tin chắc chắn nào về nó. Nhưng nếu bạn cũng muốn xây dựng một mạng xã hội thì tôi mong nó sẽ có vài điểm sau:

1. Nó là sự cách tân về phương thức giao tiếp. Hãy quên việc clone Facebook, hay Twitter đi vì người dùng nói chung là rất “ương bướng”, họ chẳng đời nào bỏ cái “đang chạy tốt” lấy cái nhìn giống như cũ mà chưa biết chất lượng ra sao. Họ chỉ dùng mạng của bạn khi họ cảm thấy nó cho họ cách giao tiếp tốt hơn (hay ít ra là khác hơn) so với những cái đã có.
2. Bạn cần có một “triết lý” rõ ràng và xuyên suốt về cái bạn sẽ làm như ai là đối tượng, cái gì là trung tâm của mạng. Nếu không sản phẩm của bạn sẽ là một đống các “features” cóp nhặt từ nhiều nguồn và hậu quả là bạn sẽ có một sản phẩm rối rắm, không có gì nổi bật, hay tệ hơn, không có gì khác biệt.
3. Bạn phải thiết kế vì người dùng, những người mà giới IT cho là “stupid” (trong câu nói nổi tiếng “user is stupid”). Nhưng không may họ mới là khách hàng thực sự trung thành của bạn trong khi giới geek sẽ đăng ký và dùng thử mọi thứ nhưng cũng sẽ biến mất nhanh như khi xuất hiện. Đơn giản, dễ hiểu nên là tiêu chí hàng đầu trong thiết kế (nhưng không có nghĩa là sơ sài, qua loa).

Nói thì dễ, làm mới khó — Đúng, nhưng đó dường như là cách tốt nhất để bạn thành công mà không phải “đánh bại Google”, “chôn sống Facebook” hay “tiêu diệt Twitter”. Câu hỏi là tại sao bạn lại muốn làm một mạng XH mà chỉ người Việt Nam mới dùng thay vì làm một cái cả thế giới muốn dùng?

Như mọi năm, VNExpress vẫn sốt sắng với việc đưa ra danh sách những người giàu nhất trên thị trường chứng khoán năm 2009. Có lẽ một điều không khỏi khiến các biên tập viên chạnh lòng là người từng đứng đầu trong danh sách này năm đầu tiên (2006) — ông Trương Gia Bình, cựu TGĐ, nay là chủ tịch HĐQT của FPT — nay đã tụt xuống hạng 18, giảm 8 bậc so với năm ngoái (2008). Giá trị tài sản theo chứng khoán của ông Bình cũng giảm đáng kể so với năm cổ phiếu FPT lên sàn, từ 2.354 tỷ năm 2006 xuống còn xấp xỉ 921 tỷ đồng năm nay (nhưng vẫn bằng gần gấp đôi so với năm ngoái khi tổng giá trị cổ phiếu của ông Bình chỉ còn 582,9 tỷ do hệ lụy của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.)

Qua biểu đồ dưới đây người ta dễ dàng nhận thấy rằng giá cổ phiếu của FPT sau khi lên đỉnh cao vào đầu năm 2007 chưa bao giờ có bước đột phá so với mặt bằng chung.

Giá CP của FPT từ 13/12/2006 tới 08/01/2010 so với VNINDEX

Có thể nhiều người cho rằng thị giá đã không phản ánh được giá trị thực của công ty khi mà FPT vẫn là một trong những công ty có doanh thu lớn nhất tại Việt Nam, vẫn ẵm về các giải thưởng như đơn vị gia công xuất khẩu phần mềm hàng đầu, đơn vị cung cấp dịch vụ tích hợp hệ thống thông tin hàng đầu… Vâng, họ vẫn đang làm tốt nhiều điều, nhưng thị trường mong chờ nhiều hơn thế ở một công ty công nghệ mà doanh số và các danh hiệu ấy chỉ vừa đủ để nâng đỡ giá trị của FPT như hiện tại.

Để hiểu thị trường kỳ vọng gì ở một công ty công nghệ thì chỉ cần nhìn vào ba công ty đình đám nhất hiện nay trên thế giới là Apple, Google và Microsoft. Không ai nói Microsoft, vẫn thống trị trên PC với Windows + Office và các giải pháp doanh nghiệp khác, có doanh thu kém cỏi hay không chịu dấn thân vào các lĩnh vực khác từ game tới đào tạo, từ search tới news nhưng tại sao CP của Microsoft lại không thể cất cánh so với Google (tăng 200%) và Apple (tăng 500% trong 5 năm gần đây)?

Mức tăng giá CP (%) của Microsoft (MSFT) so với Apple (AAPL) và Google (GOOG) trong 5 năm gần đây (Biểu đồ: Yahoo! Finance)

Câu trả lời đơn giản là: Microsoft thiếu những sản phẩm mới có tính đột phá. Sau Windows và Office, Microsoft đã không thể tạo nên sản phẩm khác nào có tầm ảnh hưởng lớn. Bất chấp các nỗ lực lớn lao, họ vẫn chưa đe dọa được Google trên lĩnh vực tìm kiếm. Những sản phẩm cố theo đuôi Apple như Zune chỉ đủ làm nên mấy câu chuyện tiếu lâm trên các trang công nghệ. Hệ điều hành Windows Mobile ngày càng thất thế so với iPhone, Android và Internet Explorer ngày càng bị sói mòn cả về thị phần lẫn uy tín. (Có thể coi XBOX là một ngoại lệ hiếm hoi, nhưng đó là một thành công quá nhỏ so với tầm cỡ của Microsoft). Trong khi các đối thủ các đối thủ cũ và mới của họ hàng ngày vẫn tạo nên các cơn “địa chấn” bằng những sáng tạo không mệt mỏi trên các lĩnh vực then chốt của công nghệ ngày nay như web, di động và cloud computing.

Nhìn vào Microsoft, ta có thể nhìn thấy phần nào vấn đề đang treo lơ lửng trên đầu FPT với tư cách là công ty công nghệ hảng đầu của Việt Nam vào thời điểm hiện tại. Những vấn đề (nếu dùng tiếng Anh tôi sẽ thích dùng từ pitfall — cạm bẫy/sai lầm — hơn là từ problem) mà tôi nêu ra dưới đây có thể FPT hoàn toàn ý thức được (hoặc không?) nhưng không nhằm hạ thấp uy tín của FPT mà chỉ hy vọng các FPTer có thể nhìn thấy mặt trái của tấm huy chương của mình.

1. Phân tán nguồn lực

Đây có lẽ là sai lầm mang tính “vĩ mô” nhất của FPT. Có thể do sức ép (hay tham vọng) phải trở thành một tập đoàn đa ngành, FPT đã tham gia vào một loạt các lĩnh vực phi công nghệ như ngân hàng (Tiền Phong Bank) hay bất động sản (FPT Land)… Thị trường không tin FPT có thể làm tốt trong tất cả những ngành này dù đó đang là những lĩnh vực “bở béo”. Tham gia vào các lĩnh vực phi công nghệ tiềm ẩn những rủi ro rất lớn do thiếu bề dày kinh nghiệm. Google có thể tham gia vào lĩnh vực thanh toán trực tuyến (Google Checkout) hay vẽ bản đồ thế giới (Google Map) nhưng nếu họ lập ra Google Bank hay Google Land thì chắc chắn Phố Wall sẽ trừng phạt họ ngay lập tức ngay cả khi những lĩnh vực này hứa hẹn thành công. Tại sao? Vì ngoài những rủi ro tài chính, Google sẽ không còn là nhãn hiệu công nghệ nữa.

Về mặt chiến lược, tham gia vào các lĩnh vực khác nghĩa là bạn đang phân tán nguồn lực của mình. Bạn sẽ mất lợi thế trước các đối thủ chỉ tập trung làm tốt một việc là đánh bại bạn trong lĩnh vực chính.

2. Thiếu tự chủ về công nghệ

Trong thế giới IT, kẻ nắm công nghệ sẽ chiếm gần hết miếng bánh lợi nhuận. Trong khi Apple có được hàng trăm đô-la lợi nhuận trên mỗi chiếc iPhone bán ra, các công ty Trung Quốc và Đài Loan sản xuất ra nó chỉ có được vài đô lẻ. FPT không có công nghệ nào của riêng mình, họ chấp nhận dựa vào các tập đoàn lớn và tìm kiếm lợi nhuận qua các hợp đồng trung gian. Việc này có thể không hề tệ tại Việt Nam bây giờ nhưng miếng bánh sẽ ngày càng nhỏ đi theo thời gian. Quan trọng hơn bạn khó có thể tạo lập được uy thế khi không có những công nghệ riêng, thoát khỏi những cái bóng của Microsoft, Oracle hay SAP.

Thị trường thường không đánh giá cao những middleman vì nếu không có bạn thì những công ty khác sẽ rất vui lòng làm thay mà không có mấy sự khác biệt về giá trị mang lại.

3. Quá chú trọng vào B2B

Nhiều người nói với tôi rằng văn hóa của FPT là văn hóa B2B. Nhiều năm gặt hái thành công từ các hợp đồng cho khối doanh nghiệp (cả nhà nước và tư nhân trong/ngoài nước) đã hình thành văn hóa đặt nặng các công nghệ enterprise và khách hàng doanh nghiệp trong FPT.

Vấn đề của văn hóa B2B là tính bảo thủ và sự phụ thuộc. Bạn sẽ không có nhiều khoảng trống cho sự sáng tạo khi thực hiện một hợp đồng gia công phần mềm; bạn sẽ phải phụ thuộc vào các hợp đồng với các DN để duy trì sự tồn tại và phát triển của công ty.

Vào một ngày đẹp trời bạn ký được và hoàn thành xuất sắc một hợp đồng gia công phần mềm (outsourcing) lớn, nhưng bạn cũng chỉ là một trong hàng trăm công ty làm được chuyện này trên thế giới. Nếu bạn thành công trong việc triển khai Solomon hay SAP cho một số doanh nghiệp thì cái được duy nhất bạn có được ngoài doanh số và một vài cái gạch đầu dòng trong profile là tạo công ăn việc làm cho một số nhân viên. Ít ai tin rằng công ty bạn sẽ bứt phá từ các hợp đồng ấy vì kẻ được thực sự là SAP, là Microsoft chứ không phải bạn.

Ngoài ra, văn hóa B2B với mục tiêu là tìm kiếm doanh thu trước mắt sẽ làm mất khả năng đầu tư vào các hướng đi dài hạn, đó có thể là một cạm bẫy hết sức nguy hiểm.

4. Không (thực sự) tham gia cuộc chơi mạng XH

Có lẽ niềm tự hào lớn nhất của FPT trên web là trang VNExpress, một news portal cổ điển. FPT đã gần như đứng ngoài khi trào lưu web 2.0 nổi lên với sự phát triển của blogging/micro-blogging và đặc biệt là mạng xã hội.

Không phải ban lãnh đạo của FPT không ý thức được sức mạnh của trào lưu này nhưng dường như họ đang hiểu theo cách của riêng mình (FPT 2.0?) và không thực sự quyết tâm tham gia vào cuộc chơi lớn mà nhẽ ra với tầm cỡ của mình mọi người đều hy vọng họ phải là người dẫn đầu.

Web cuối cùng sẽ là đích đến của mọi công nghệ vì sau nó là những con người đang kết nối với nhau. Giá trị của một mạng XH tăng theo cấp số nhân như những kết nối giữa các thành viên trong đó. Kẻ nắm mạng xã hội sẽ nắm cả identity và content, những thứ có giá trị nhất trong kỷ nguyên người dùng là trung tâm này. Nếu FPT trở thành người nắm mạng XH đông nhất Việt Nam thì họ sẽ có vị thế khác hẳn hiện nay. Xin hãy nhìn vào giá trị các mạng XH thành công của Trung Quốc, Hàn Quốc.

Nói rộng ra, FPT lẽ ra phải tham gia quyết liệt và dẫn đầu những lĩnh vực hot nhất trên web để nâng cao vị thế của mình thay vì chỉ chăm chú làm đẹp báo cáo tài chính hàng năm. Thị trường  luôn mong đợi bạn, một công ty công nghệ, phải đi đầu trong các lĩnh vực công nghệ hot nhất.

5. Không coi trọng mã nguồn mở

Vâng, tôi biết FPT là người đang host các phần mềm mã mở cho Ubuntu, SourceForge… một bước đi rất đáng trân trọng. Nhưng câu hỏi đặt ra là họ có thực sự tham gia vào cuộc chơi mã mở không? Việc tận dụng mã mở để phát triển công nghệ cho mình ở FPT như thế nào? Bạn có thấy FPT cho ra mắt phần mềm đang kể nào dưới dạng mã mở không?

Có thể nói rằng nếu bạn không thể viết ra các hệ điều hành như Windows hay Mac thì mã mở là cơ hội lớn nhất cho bạn để phát triển. Facebook, Twitter và hàng ngàn các trang web 2.0 khác đang gặt hái thành công  trên nền tảng công nghệ mã mở là minh chứng.

Dùng nền tảng mã nguồn mở bạn sẽ luôn có nhiều giải pháp cho một vấn đề và chủ động về công nghệ vì bạn có thể tiếp tục phát triển hay tùy biến nó theo nhu cầu riêng. Khi chín muồi bạn thậm chí có thể cho người khác thuê công nghệ của mình như Amazon đang làm. (Tất nhiên việc này khó hơn là kêu Microsoft đặt máy chủ Azure cho mình hay mua nguyên giải pháp cloud computing của VMWare nhưng nó khác xa về mặt giá trị.)

Người ta sẽ chờ đợi FPT tham gia vào mã mở ở bình diện cao hơn, đó là tạo ra các nền tảng, các framework riêng. Đừng cho rằng đó là việc làm vô ích vì nó không mang lại ngay tiền bạc cho bạn trong khi bạn phải support cả một cộng đồng. MySql có lẽ sẽ chỉ có vài nghìn người dùng nếu là mã đóng và ngay cả Android OS cũng không thể thành công như hôm nay nếu Google không dựa vào sức mạnh của mã mở. Đó là sức mạnh của niềm tin, của số đông, và nó cuối cùng chính là sức mạnh của bạn.

6. Thiếu động lực sáng tạo

Đây là hệ quả của văn hóa công ty như đã nói ở các phần trên. Có lẽ ý thức được điều này, FPT đã tạo các sân chơi riêng cho các ý tưởng mới có tên là Vườn Chim và sau này là dự án Visky. Nhưng không giống như ở VinaGame, những ý tưởng của Vườn Chim hay Visky chẳng mấy khi được đầu tư đúng mức và thường chìm nghỉm sau khi ra mắt.

Động lực sáng tạo không tự nhiên có, nó phải được khuyến khích như cái quan trọng nhất trong công ty. Nói cho cùng tài sản của một công ty như Google không phải là hàng trăm ngàn máy chủ (bán đi thì cũng chẳng dc bao nhiêu) mà là hàm lượng sáng tạo trong từng dòng code của search engine, của GMail, Wave, Android OS…

Không có những sáng tạo đột phá thì công ty bạn sẽ giống như Microsoft: hùng mạnh nhưng dễ tổn thương. Các cổ đông sẽ ngoảnh mặt với các cổ phiếu công nghệ không-có-gì-mới và mức tăng trưởng giá trị như của Apple hay Google sẽ mãi chỉ là một câu chuyện cổ tích với bạn.

7. Thiếu một cái đầu kiểu Steve Jobs

Vấn đề cuối cùng là vấn đề của mọi vấn đề. Dĩ nhiên đòi hỏi mỗi công ty công nghệ phải có một Steve Jobs là việc không thể, nhưng đó là hình mẫu lý tưởng.

Người ta phân biệt hai loại CEO là kiểu businessman và geek. Steve của Microsoft là kiểu thứ nhất, còn Steve của Apple là kiểu thứ hai. Một công ty công nghệ vẫn cần những businessman giỏi nhưng người quyết định về hướng đi nên có đầu óc của một geek để có những đam mê và những quyết sách đột phá. Đó cũng là trường hợp của những công ty may mắn như Google với bộ đôi Larry Page và Sergey Brin, những người đã viết những dòng code đầu tiên cho Google, của Facebook với CEO trẻ tuổi Zuckerberg, người đang làm thay đổi cán cân ảnh hưởng trên Internet.

Một cái đầu đam mê, quyết đoán và có tầm nhìn về sự chuyển dịch thế giới công nghệ chính là cái FPT đang thiếu. Họ nên gạt bỏ cái tôi để tìm một nhân vật như vậy nếu thực sự vẫn muốn nhìn thấy tên các FPTer trong bản danh sách do chính mình lập ra sau 5 – 10 năm nữa khi mà các công ty lớn khác đang nhân nhanh tài sản của mình (Hoàng Anh – Gia Lai, ITACO, VINCOM, MASAN…) và các đối thủ sẽ ngày càng “khó chơi” hơn (VinaGame, VTC, VDC và cả Viettel).

Kết Luận

Đây là vấn đề của FPT nhưng cũng không hẳn của riêng họ. Cái bẫy (pitfall) có thể sập xuống với bất kỳ công ty công nghệ nào, đặc biệt là khi bạn đang ở trên đỉnh vinh quang.

Trong một thế giới mà giá trị có thể mất đi chỉ sau một đêm, cách đảm bảo cho sự thành công duy nhất là không ngừng sáng tạo và xoay chuyển thật nhanh để các đối thủ không thể tận dụng cơ hội. Thay vì cười nhạo iPhone như Microsoft đã làm khi Apple tham gia vào thị trường di động thì hãy suy nghĩ lại là tại sao giao diện của Windows Mobile lại phải bê nguyên cái đang có trên desktop với những nút tắt bật, menu nhỏ xíu trong khi người dùng đã vứt cái bút chấm vào sọt rác và chỉ dùng ngón tay để nhập lệnh?

Thật không may, ngày nay bạn không có quá nhiều thời gian để suy nghĩ và thường phải hành động thật nhanh trước khi quá muộn.

Tại BarCamp Saigon 2009, có một buổi thuyết trình rất sinh động được phối hợp giữa hai bạn Thảo Nguyên và Chris  (nhưng rất tiếc tôi cũng không tham dự được trọn vẹn) về cách ứng xử để mang lại thành công cho mọi người.

Tôi không định blog về buổi thuyết trình này nhưng vào cuối buổi bạn Thảo Nguyên (xin tiết lộ là một bạn gái Việt Kiều Mỹ rất dễ thương và năng động) cho biết bạn đang tìm người cho một Startup mới. Bạn cũng cho biết đây là một dự án rất hấp dẫn và bạn cần những người giỏi nhất để có thể tiến hành dự án nhanh nhất có thể.

Nếu bạn tự thấy mình là “the best of the best developers” thì bạn có thể là một ứng viên sáng giá. Dưới đây là vài yêu cầu căn bản:

Mandatory knowledge:

- C, Java, and SQL languages

- HTML/CSS/JavaScript/AJAX

- Version control system (e.g., Subversion)

- English understanding

Appreciated knowledge:

- Android SDK, or at least J2ME SDK

- Objective-C language

- PostgreSQL database, or at least MySQL database

- Python, or Ruby, or at least PHP language

- Linux administration experience, Ubuntu or debian or CentOS

- UNIX shell scripting

- Web development with MVC and ORM

- English communication

Vì những yêu cầu cao nên bạn cũng có thể hy vọng một mức lương xứng đáng và các lợi ích khác. Nhưng điều quan trọng hơn bạn sẽ được làm việc trong một môi trường thử thách và năng động như ở mọi startup khác.

Qua cá nhân tôi khi tiếp xúc với những người lãnh đạo dự án (xin lỗi tôi không thể tiết lộ chi tiết), tôi cho rằng họ là những người chuyên nghiệp, hiểu biết thị trường Việt Nam, có kinh nghiệm và có tầm nhìn. Vì vậy, nếu các bạn là những người tài năng và có tham vọng, thì đây là một cơ hội rất tốt.

Xin gởi CV và giới thiệu về mình (hoặc giới thiệu bạn bè của mình) qua e-mail: le.thaonguyen.vn@gmail.com

Chúc các bạn thành công!

(Update: nơi làm việc TP. Hồ Chí Minh)

Trước hết tôi xin cảm ơn các bạn đã tổ chức BarCamp Saigon, đặc biệt là Anh Hùng, Thomas Wanhoff cùng các tình nguyện viên. Các bạn đã phải nỗ lực rất nhiều để có một BarCamp thành công trong điều kiện nhân lực và tài lực đều hạn hẹp.

Nếu các bạn chưa từng biết khái niệm BarCamp là gì thì tôi xin có vài lời giới thiệu: nói chung đây là một kiểu hội nghị cho những người yêu thích công nghệ mà những người chỉ quen tham gia kiểu hội nghị truyền thống sẽ rất dễ bị “sốc”.

Mỗi người tham gia đều có thể trình bày các đề tài mà mình yêu thích nhưng không có bất cứ rằng buộc nào về lịch trình (trừ rằng buộc về thời gian mỗi bài thảo luận không nên kéo dài quá 30 phút để nhường chỗ cho người khác). Sẽ có nhiều đề tài được trình bày cùng lúc (tất nhiên trong các phòng khác nhau) nên bạn sẽ có thể chọn tham dự cái nào bạn thích, bạn quan tâm mà thôi. Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu có những phòng có hàng trăm người tham dự trong khi có phòng chỉ lèo tèo vài người. Tinh thần của BarCamp là bạn chính là người tạo nên sự kiện nên bạn có thể thoải mái đặt câu hỏi cho các diễn giả, thậm chí ngắt lời hay lên trình bày ý tưởng riêng của bạn trên diễn đàn.

Cũng như các bạn khác tới tham gia BarCamp, tôi cũng chỉ có thể tham dự được một số buổi thuyết trình. Sau đây là vài ghi nhận của riêng tôi lần lượt theo thứ tự thời gian.

Zing Me 3.0

Chắc các bạn cũng biết tôi đã viết một bài về Zing Me gần đây và đó là lý do vì sao tôi tò mò muốn biết cái gì là Zing Me 3.0. Về căn bản, khái niệm web 3.0 không nhận được nhiều sự cổ vũ của giới công nghệ nhưng nếu coi web thời gian thực (real-time web như Twitter, Facebook chat) là công nghệ web thế hệ thứ ba thì đó là cái Zing Me đang hướng tới.

Zing Me cũng tuyên bố đã mở cửa nền tảng của mình vốn được xây dựng hoàn toàn trên chuẩn Open Social (version 0.9) cho các bên thứ ba được lựa chọn để xây dựng các ứng dụng, game. Các ứng dụng này sẽ có hai lợi thế là tận dụng được user base rất lớn, rất nhiệt tình của VinaGame và (theo tôi quan trọng hơn) là tận dụng được hệ thống thanh toán rất thành công của VinaGame. Tất nhiên, họ sẽ cùng Zing Me chia sẻ lợi nhuận.

Khoảng tới giữa năm tới, nền tảng này sẽ được mở rộng hơn và Zing Me dự định sẽ tổ chức một cuộc thi viết ứng dụng cho mạng xã hội của mình. Hy vọng khi đó chúng ta sẽ hiểu hơn về con số 3.0 của Zing Me.

Ask me about HTML/CSS

Đây là chủ đề của bạn Đức Ban và Min được khá nhiều người tham dự và đã kéo dài thời gian hơn dự kiến (30′). Theo tôi đây là một cuộc thảo luận đúng theo tinh thần BarCamp khi gần như không có khoảng cách giữa người trình bày và người dự khán.

HTML và CSS không phải là những lĩnh vực dễ nắm vững và làm chủ như nhiều người lầm tưởng. Làm không đúng chúng ta sẽ có một website lệch lạc về cách trình bày, khó dùng và nặng nề khi hiển thị.

Start-up for tech geeks

Một đề tài khá hấp dẫn được trình bày bởi Lê Việt Hồng, nó nêu bật các thách thức, khó khăn về nguồn lực và tâm lý mà một startup thường sẽ phải đối mặt.

Có thể phần lớn những vấn đề mà đề tài nêu lên chúng ta đã đọc ở đâu đó (vì thế một số bạn cho rằng bài thuyết trình này hơi sách vở) nhưng bạn Hồng đã làm nổi bật được những ảo tưởng và hiện thực của các startup tại Việt Nam như đặt ra kỳ vọng quá cao kiểu “đánh bại Google” hay quá chóng chán nản khi không được đầu tư…

Nói chung mỗi startup phải cân bằng được giữa giấc mơ và thực tế, phải luôn đánh giá và tự đổi mới thì mới hy vọng thành công (và nên chấp nhận một thực tế là tỷ lệ thành công khá nhỏ).

Các bạn có thể xem slide của bài thuyết trình này ở đây.

Mozilla

Một trong những bài thuyết trình được mong đợi là từ Gen Kanai, đại diện khu vực của Mozilla. Chủ đề chính là về phiên bản tiếng Việt của Firefox, lộ trình phát triển của Firefox và các dự án khác của Mozilla.

Mozilla cũng cho biết họ ý thức được các vấn đề của Firefox như khởi động chậm, ngốn RAM, hay chết “bất đắc kỳ tử”… và đang làm việc tích cực để cải thiện khi mà Chrome đang có một số lợi thế về công nghệ.

Điểm đáng nói là chỉ có khoảng 10% người dùng Việt Nam dùng phiên bản tiếng Việt của Firefox. Theo đóng góp của tôi, Mozilla nên cải thiện CSDL về IP của Việt Nam để có thể redirect hết người dùng từ Việt Nam tới trang download phiên bản tiếng Việt của Firefox như cách Google đang làm rất tốt.

Vietnam Social Media

Tôi rất tiếc không tham dự buối thuyết trình này từ đầu (vì mải “chém gió” với anh Khải, Zing Me, về mạng XH ở Việt Nam ) trong đó có một nghiên cứu gây nhiều tranh cãi là về biểu đồ mức độ tham gia (technograph) của người dùng Việt Nam trên các mạng xã hội. Nhìn chung bức tranh là khá giống với Trung Quốc: tỷ lệ người “cưỡi ngựa xem hoa” (spectators) khá cao trong khi tỷ lệ những người tạo ra nội dung (critics, creators) còn thấp.

Dù còn có nhiều câu hỏi về độ tin cậy của các con số thống kê (như số lượng mẫu, cách tiến hành survey), tôi cho rằng nhóm của bạn Anh Hùng đã làm việc nghiêm túc và như người ta đã nói “mọi thống kê đều có vấn đề nhưng vẫn hơn là chẳng có thống kê nào“.

(Tôi sẽ cập nhật link tới chi tiết kết quả thống kê và cách tiến hành survey khi các tài liệu này được đưa lên mạng.)

Online Marketing

Đây là đề tài được bạn Long (từ BaoMoi.com) và Christopher Trần (giám đốc điều hành công ty AdMax Network) trình bày.

Trong khi bạn Long nói vắn tắt một số kinh nghiệm và dự đoán xu hướng của online marketing tại Việt Nam, trình bày của Chris đi sâu vào cách tiếp cận một cách hệ thống và khoa học với lĩnh vực còn mới mẻ này trong bối cảnh người dùng Việt Nam ngày càng bỏ nhiều thời gian cho các hoạt động online trong khi các công ty FMCG lại khá thờ ơ với quảng cáo mạng.

Một con số đáng suy nghĩ là các cty VN chỉ bỏ dưới 1% ngân sách quảng cáo cho Internet và cuối buổi thảo luận một bạn đã từng làm các chiến dịch QC cho FMCG cho rằng sau khi “test” thì các marketer nhận thấy hiệu quả của quảng cáo online kém xa TV và các kênh media truyền thống tại Việt Nam.

Có thể bạn đó có lý phần nào nhưng theo tôi tỷ lệ ngân sách dưới 1% là con số lố bịch so với số lượng người dùng net hiện nay ở Việt Nam. Vấn đề là ở cách đo lường hiệu quả, thực tế là đo lường hiệu quả QC trên các phương tiện truyền thông truyền thống một cách chính xác là rất khó. Tôi vẫn nhớ một câu nói nổi tiếng của John Wanamaker, người được coi là cha đẻ của quảng cáo hiện đại:

“I know that half of my advertising is wasted but I don’t know what half.”

(Tôi biết rằng một nửa số quảng cáo của mình là lãng phí nhưng tôi không biết là nửa nào.)

Và tôi liên hệ tới một câu nói khác (xin lỗi tôi không nhớ tên tác giả) đại ý là:

“Problem of online marketing is that everything can be measured.”

(Vấn đề của tiếp thị trực tuyến là mọi thứ đều đo lường được.)

Phải chăng người ta đang phung phí tiền bạc vào những thứ khó đo lường được hiệu quả hay họ chưa nắm được cách đo lường hiệu quả của một chiến dịch marketing online khi chỉ nhìn thấy mỗi số “click” mà không biết rằng còn nhiều thông số quan trọng khác?

Tổng Kết

Do không tham dự được BarCamp Saigon lần trước (năm 2008) nên tôi không thể so sánh được mức độ thành công của lần này. Nhưng tôi cho rằng thành công là định nghĩa của riêng từng người.

Nếu mục tiêu chính của các bạn là lấy áo T-Shirt BarCamp hay phù hiệu của Mozilla thì không cần phải bàn thêm. Nếu bạn muốn học được những kiến thức cao siêu thì có thể bạn sẽ thất vọng. Nếu bạn quen với các kiểu hội nghị “nghe là chính” thì bạn sẽ cho rằng BarCamp thiếu nghiêm túc. Nhưng nếu bạn tới BarCamp với hy vọng gặp gỡ thêm vài người, tìm hiểu thêm vài vấn đề nho nhỏ thì bạn sẽ thấy đó là một thành công.

Bản thân tôi rất tiếc không thể phân thân để tham dự được nhiều buổi thuyết trình, thảo luận hơn. Tôi rất muốn nghe về các Advanced Javascript Techniques, về Django, hay về cách các bạn vô hiệu hóa một cuộc tấn công DDOS trong vòng 30 phút…

Tất nhiên BarCamp vẫn còn vài hạt sạn chủ yếu do thái độ thụ động của người tham gia (có thể do dùng Tiếng Anh quá nhiều) và những kiểu đặt câu hỏi “bắt bí” hay kiểu “biết câu trả lời rồi nhưng vẫn hỏi”. Nhưng nhìn chung từ BarCamp chúng ta có thể thấy được một phần bức tranh của giới phát triển công nghệ tại Việt Nam, những trăn trở và hướng phấn đấu của các lập trình viên và các nhà quản lý IT.

Hy vọng được gặp các bạn ở BarCamp sau và rất có thể tôi sẽ có bài thuyết trình riêng tại đó.