Trong thời gian vài tháng qua, có lẽ việc tôi cảm thấy hài lòng nhất là… đã đọc một cuốn tiểu thuyết có tên “Suối Nguồn” (The Fountainhead) của Ayn Rand. Điều hay nhất là tôi đã không có duyên đọc nó 10 hay 20 năm trước, khi mà nhận thức chưa thể đầy đủ để hiểu hết các tư tưởng của cuốn truyện này.

Suối Nguồn không phải là cuốn sách văn học kinh điển, thậm chí nếu chỉ xét về giá trị văn học thì nó là một tiểu thuyết khá bình thường, nhưng việc nó được tái bản vài chục lần và hơn 5 triệu bản đã được bán ra cho thấy đây là một tác phẩm khác thường. Giá trị của Suối Nguồn nằm ở tư tưởng mà cuốn sách này truyền tải. Người ta thường nhìn nó ở khía cạnh ca ngợi chủ nghĩa cá nhân, đối lập với chủ nghĩa tập thể — một cách nhìn đầy màu sắc chính trị — nhưng riêng với tôi, nó viết về: Thuyết sáng tạo cá nhân.

Bối cảnh của cuốn tiểu thuyết này là việc tranh đua giữa hai trường phái kiến trúc Cổ Điển và Hiện Đại. Những người bám theo chủ nghĩa Cổ Điển có xu hướng sao chép những cái đã có hàng ngàn năm của kiến trúc Hy Lạp, La Mã và luôn coi đó là chuẩn mực bất chấp công năng sử dụng của nó là gì. Vì đã có những khuôn vàng thước ngọc như vậy, họ rất ít phải sáng tạo và như mọi khi, số này luôn đông đảo, to mồm. Đối lập với họ là những kiến trúc sư được sinh ra trong sự đòi hỏi của thời đại (lưu ý cuốn sách này được viết năm 1943), họ phải đổi mới hoàn toàn cách suy nghĩ về kiến trúc, phải tạo ra một nền kiến trúc vị nhân sinh.

Tiêu biểu cho trường phái kiến trúc Hiện Đại là  Howard Roark, sinh viên bị đuổi học vì không bao giờ chịu thỏa hiệp vời những trò “hoa, lá, cành” vô nghĩa của chủ nghĩa Cổ Điển. Với anh, mỗi công trình phải là một sự sáng tạo mới, phải phù hợp với công năng của nó, tối ưu với người dùng.

Sáng tạo luôn là một hành trình khó khăn và đau đớn. Tác giả đã lấy hình tượng của thần Promethues, vị thần đem lửa xuống cho con người và đã phải chịu nhiều cực hình của các bậc “bề trên”, như hình tượng của nhà sáng tạo. Tương tự, Howard Roark cũng phải chịu vô số gièm pha, chống đối, xa lánh, súc xiểm khi không chịu thỏa hiệp với những kẻ tự coi mình là tinh hoa của giới kiến trúc đương thời. Nhưng là một nhà sáng tạo, anh phải đi một mình, không một phút, một giây nghi ngờ về mục đích của mình để tạo ra những tuyệt phẩm mà chỉ có anh, duy nhất có anh, làm được.

Tác giả chỉ ra rằng, sáng tạo là việc làm của một cá nhân, không bao giờ có khái niệm sáng tạo tập thể, đơn giản vì điều đó đi ngược với bản chất của việc sáng tạo. Sáng tạo là cái tạo nên những bước nhảy của văn minh nhân loại và đây là việc của một số ít người có khả năng, số còn lại chỉ là những người “dùng lại” sáng tạo (second-handers).

Bổ Đề Cơ Bản

Có thể tôi sẽ chẳng bao giờ viết bài này nếu không có ngày hôm qua 19/08/2010, một ngày đẹp trong lịch sử Việt Nam, khi Giáo sư Ngô Bảo Châu bước lên bục vinh quang nhận giải Nobel Toán Học – Fields.

Đã có nhiều bài viết về đề tài mà GS Châu đã chứng minh: Bổ Đề Cơ Bản (fundamental lemma) nhưng với phần lớn nhân loại đó là một hộp đen. Chúng ta chỉ biết rằng công trình của anh là một bước tiến lớn trong Toán Học, một lý thuyết có thể chứng minh tính đúng đắn cho nhiều lý thuyết khác và là cầu nối giữa Toán học với các môn khoa học khác. Công trình của anh là một bước tiến mới của nhân loại và tạp chí Time, vốn chẳng mấy khi ưu ái với các môn thuần túy lý thuyết như Toán, đã công nhận đó là một trong những công trình khoa học tiêu biểu trong năm 2009.

Nhiều người tin rằng sở dĩ GS Châu thành công là nhờ công lao của rất nhiều vị tiền bối đã tạo điều kiện, vun đắp, dạy dỗ anh. Vâng, không ai phủ nhận điều đó, không thể có chuyện sáng tạo đến từ chỗ hư không, không thể có chuyện GS Châu sinh ra đã biết cách giải quyết được bổ đề này, nhưng thành quả này dứt khoát là sáng tạo của riêng anh, Ngô Bảo Châu, không phải của bất kỳ ai khác, không phải của bất kỳ tập thể nào.

Bổ Đề Cơ Bản đã được đưa ra từ hơn 30 năm trước và chính người đề xướng ra, GS Langlands, đã từ bỏ nỗ lực chứng minh nó. Nhiều cái đầu kiệt xuất trong giới Toán học đã thất bại trong nỗ lực chứng minh bổ đề này trong trường hợp tổng quát. Và nếu sáng tạo có thể là công việc của tập thể thì người ta chỉ việc nhốt 30 nhà toán học hàng đầu vào một chỗ để chứng minh bổ đề này trong 1 năm thay vì chờ đợi lâu như vậy. Về căn bản, người ta không thể bắt 10 họa sĩ tài hoa để cùng tạo ra một tác phẩm sánh ngang những bức họa của Michelangelo hay bắt 10 nhà văn cùng viết một tác phẩm ngang tầm “Chiến Tranh và Hòa Bình” được. Nếu một công trình sáng tạo được đề tên nhiều người thì chắc chắn mỗi phần riêng lẻ trong đó là sáng tạo của từng thành viên trong nhóm đó.  Lao động có thể là tập thể, nhưng sáng tạo vĩnh viễn là phạm trù cá nhân.

Các bạn có thể có ý kiến khác, nhưng tôi tin rằng một quốc gia chỉ có thể hùng cường khi cổ vũ cho lao động tập thể nhưng tôn vinh sáng tạo của những cá nhân. Xin cảm ơn GS Châu, anh đã và sẽ đem lại cảm hứng sáng tạo cho nhiều người, nhiều thế hệ Việt Nam. Thành công của anh đặt ra một thước đo mới, cao hơn nhiều những suy nghĩ lấy lợi ích trước mắt làm cơ sở.

Sáng Tạo hay Sao Chép?

Trong giới làm Internet luôn có hai lựa chọn: Sáng tạo ra sản phẩm mới hoặc sao chép những nguyên mẫu đã thành công. Người Trung Quốc luôn chọn con đường thứ hai, họ clone mọi thứ, lạnh lùng, nhanh chóng, không cảm thấy day dứt dù chỉ một thoáng. Từ Facebook, Twitter tới Groupon (người ta đếm được hơn 200 Groupon clones ở TQ) được sao chép một phần hoặc toàn bộ, thậm chí đến mức chi tiết từng chức năng hay giao diện.

Ở đấy sẽ không có chỗ cho các nhà sáng tạo, mọi thành quả của người khác nghiễm nhiên được sử dụng. Với mô hình tương tự trong nhiều ngành khác, TQ đã trở thành “công xưởng của thế giới”, có nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới. Nhưng điều đáng buồn là dù là một cường quốc, thế giới chưa bao giờ đánh giá cao những đóng góp của TQ cho sự phát triển của nhân loại vì có quá ít thành quả của sự sáng tạo đến từ đất nước này (đặc biệt trong thời hiện đại). Sự thật là, không có giải Nobel và giải Fields nào từng được trao cho công dân mang quốc tịch thuần TQ (Nói thêm, có một số người gốc Hoa đọat giải Nobel và Fields nhưng đó đều không phải là sản phẩm của nền khoa học Trung Quốc, xin đọc thêm ở đây và ở đây).

Chọn lựa con đường sáng tạo luôn là lựa chọn con đường khó khăn cho mỗi công ty, mỗi cá nhân vì phía trước bạn là một biển những điều chưa biết. Bạn chỉ có thể linh cảm được những điều bạn làm là đúng nhưng sẽ không ai chứng minh giúp bạn, thậm chí có thể không ai hiểu bạn đang làm gì. Nhưng sáng tạo là cách duy nhất đem lại giá trị thực sự cho cá nhân bạn, công ty bạn, tổ quốc bạn và cho toàn nhân loại.

P=Priority.

P0=mandatory/must have skills and/or 3 years of experience. P3=some knowledge and/or 1 year of experience.

Flash Developer

P0 Flash/Flex, Action Script, Cairngorm (framework),
P0 HTML/CSS/JavaScript
P1 Python, Django (framework) (PHP is okay)
P2 Java
P2 REST &JSON (communication with web services)

System Administrator

- Responsible for deploying, monitoring, and administrating our server software components.
P0 Linux (CentOS, Ubuntu Server)
P0 Shell script (programing language) (bash, sh) & UNIX commands (grep, find sed….)
P0 Linux Software Installation (from sources)
P0 Apache & SSL (certificate)
P1 Database PostgreSQL (MySQL accepted), administration, configuration, replication
P1 Monitoring tools (such as nagios, ganglia, etc.)
P1 Source Control Versioning (Subversion, or Git)
P1 Deployment tool (Cruise Control, Capistrano)
P2 Amazon Services such as Elastic Cloud Computing (EC2) and Simple Service Storage (S3).

3 years of experience as a System Administrator. P0=3 years P1=1 year

Mobile Developer:

Mandatory knowledge:

P0 C, Java, and basic SQL
P0 HTML/CSS/JavaScript/AJAX
P0 Version control system (e.g., Subversion)
P0 English understanding

Appreciated knowledge:

- Android SDK, or at least J2ME SDK
- Objective-C language
- SQLite database
- English communication

The mobile developer could be someone who do not have a lot of experience and recently graduated from university.

Pay will be competitive with a great bonus plan. Lots of potential to grow and develop your career. We are a fun dynamic team.

Please don’t hesitate to contact me at  le.thaonguyen.vn@gmail.com if you have any questions. Candidate must be able to reasonably communicate in English.

Chúc các bạn thành công!

Tôi không định blog về buổi thuyết trình này nhưng vào cuối buổi bạn Thảo Nguyên (xin tiết lộ là một bạn gái Việt Kiều Mỹ rất dễ thương và năng động) cho biết bạn đang tìm người cho một Startup mới. Bạn cũng cho biết đây là một dự án rất hấp dẫn và bạn cần những người giỏi nhất để có thể tiến hành dự án nhanh nhất có thể.

Nếu bạn tự thấy mình là “the best of the best developers” thì bạn có thể là một ứng viên sáng giá. Dưới đây là vài yêu cầu căn bản:

Mandatory knowledge:

- C, Java, and SQL languages

- HTML/CSS/JavaScript/AJAX

- Version control system (e.g., Subversion)

- English understanding

Appreciated knowledge:

- Android SDK, or at least J2ME SDK

- Objective-C language

- PostgreSQL database, or at least MySQL database

- Python, or Ruby, or at least PHP language

- Linux administration experience, Ubuntu or debian or CentOS

- UNIX shell scripting

- Web development with MVC and ORM

- English communication

Vì những yêu cầu cao nên bạn cũng có thể hy vọng một mức lương xứng đáng và các lợi ích khác. Nhưng điều quan trọng hơn bạn sẽ được làm việc trong một môi trường thử thách và năng động như ở mọi startup khác.

Qua cá nhân tôi khi tiếp xúc với những người lãnh đạo dự án (xin lỗi tôi không thể tiết lộ chi tiết), tôi cho rằng họ là những người chuyên nghiệp, hiểu biết thị trường Việt Nam, có kinh nghiệm và có tầm nhìn. Vì vậy, nếu các bạn là những người tài năng và có tham vọng, thì đây là một cơ hội rất tốt.

Xin gởi CV và giới thiệu về mình (hoặc giới thiệu bạn bè của mình) qua e-mail: le.thaonguyen.vn@gmail.com

Chúc các bạn thành công!

(Update: nơi làm việc TP. Hồ Chí Minh)

Trong thời gian này thì tin đáng chú ý nhất có lẽ là việc Friendster bắt đầu “chinh phục” thị trường Việt Nam bằng việc bản địa hóa mạng xã hội của mình (tiếng Việt là ngôn ngữ thứ 8 mà mạng này hỗ trợ) và các mạng xã hội Việt Nam lại có thêm một đối thủ quốc tế đáng gờm. Trong khi đó YoBanBe đã cho ra mắt phiên bản beta thứ tư của mình với các tính năng xã hội bổ xung gia tăng khả năng kết nối, chia sẻ và giao lưu, kết bạn còn ZoomBan đang trong giai đoạn gấp rút hoàn thiện. Cuộc cạnh tranh của các mạng xã hội Việt Nam sẽ trở nên gay gắt hơn bao giờ hết và cũng chẳng ngạc nhiên nếu các FaceBook hay MySpace sẽ có phiên bản tiếng Việt trong nay mai.

Trên thế giới, câu chuyện về vụ sát nhập không thành giữa Microsoft và Yahoo đã bắt đầu nhạt dần và người ta nói nhiều tới những vấn đề kỹ thuật mà Twitter gặp phải gần đây khiến cho mạng này thường xuyên bị sự cố.

Đây cũng là một bài viết ngắn mà nhẽ ra chỉ dành cho mini-blog như Twitter nhưng tôi sẽ viết đều đặn hơn như đã hứa. Thật mừng khi thấy số người đọc blog này qua RSS lần đầu tiên vượt con số 100 (măc dù tôi biết rằng cách tính của FeedBurner không chính xác lắm). Cảm ơn các bạn!

Đây có lẽ là e-mail tôi thích đọc nhất từ trước tới nay.

Tôi vui mừng vì hai lý do: (1) Web2Vietnam có nhà tài trợ đầu tiên và (2) quan trọng hơn là nhà tài trợ hiểu được mục đích của web2vietnam blog. Đây là một diễn đàn dành cho những người có tâm huyết đóng góp vì một nền tảng web tốt hơn cho Việt Nam.

Web2Vietnam đã được tài trợ hosting và trong thời gian tới tôi sẽ chuyển sang một gói web hosting tốt hơn để tránh mọi tình trạng time-out thỉnh thoảng vẫn xảy ra và hy vọng có thể chịu đựng được các vụ đột biến traffic kiểu “LinkHay effect” (nếu có )

Cảm ơn nhà tài trợ đầu tiên cho Web2Vietnam blog và xin cảm ơn lần nữa vì tinh thần của bạn. Hy vọng web2vietnam blog sẽ có những nhà tài trợ mới cũng tuyệt vời như nhà tài trợ đầu tiên.

Web2Vietnam không phải là một trang web về xã hội, tôi luôn tránh xa những scandal như kiểu vụ Đan Lê, nhưng cũng không e ngại nhắc nhở những người tham gia Internet nên tuân thủ các qui tắc của cuộc chơi như trong bài Don’t be evil. Tôi cũng tránh các chỉ trích hướng về một cá nhân nào đó trong khi có thể có những nhận xét hơi nặng với những sản phẩm không hoàn thiện.

Mục tiêu cuối cùng của blog này là gì? Không, không phải là pageview. Tôi nghĩ rằng tử khi blog này ra đời tại Blogspot, sau này chuyển qua WordPress và (hy vọng sẽ) cố định tại đại chỉ này, nó đã có thể truyền chút nào cảm hứng cho sự phát triển của Web tại Việt Nam. Tôi đã RẤT XÚC ĐỘNG khi đọc những dòng này từ blog của Đức Ban:

Web2Vietnam: Tôi thay đổi tư duy về web là từ những bài viết của Vũ Hồng Quang. Domain Web2Vietnam được hiểu là web 2.0 Việt Nam nhưng những bài viết trên Web2Vietnam là những tư tưởng hiện đại về thế giới internet, nơi web 2.0 đang dần trở thành trọng tâm. Bạn có hiểu “Web 2.0 không phải là một trang web… mà là một cách tư duy” nghĩa là gì không? Hãy add feed cho blog để đọc blog mỗi ngày, rồi bạn sẽ hiểu.

Hay những dòng động viên của một người đọc (Huynh Thuy Tien) trên profile CyVee của mình trong khi tôi không có bài viết mới nào trong một thời gian dài:

Anh Quang ơi anh có lâu rồi không thấy anh post bài phân tích bình luận gì hết. Em thích đọc bài của anh lắm. Thanks anh!

Chờ bài của anh đấy ^_^

Đôi khi chúng ta không viết nhiều như mình mong đợi vì chúng ta luôn bị chi phối bởi quá nhiều việc “cơm áo gạo tiền”. Viết blog có lẽ là ưu tiên thứ ba hay thứ tư trong list nhưng việc phải làm nhất là khi chúng ta còn có một việc làm full-time đầy áp lực mà bản thân việc viết lách những đề tài nghiêm túc cũng tạo ra một áp lực mới hơn là một sự giải tỏa.

Web2Vietnam đang bước sang một thời kỳ mà tôi xin dùng chữ Đổi Mới để minh họa. Về mặt cá nhân, tôi sẽ buộc mình tuân thủ kỷ luật hơn. Thực ra có rất nhiều điều có thể viết về thế giới web — đó là một kho đề tài gần như vô tận mà hàng ngàn blog trên thế giới đang ngày đêm khai thác. Tuy nhiên, cân đối quĩ thời gian hạn hẹp của mình, tôi biết sẽ không thể đủ sức để có bài viết mới mỗi ngày nhưng một vài bài viết một tuần thì có thể. Dưới đây là vài điểm thay đổi tôi muốn nhấn mạnh:

• Ưu tiên số một cùa Blog này vẫn là tin tức, phân tích, bình luận các web start-up của Việt Nam và những hoạt động đáng chú ý nhất trên thế giới. Hy vọng có thể giữ được tỷ lệ 40/60 cho các bài viết về web trong nuớc/web thế giới.
• Tôi xin để ngỏ lời mời cho bất kỳ ai muốn viết về web 2.0 trên blog này (guest blogger). Xin viết cho tôi vài dòng mail và đính kèm bài viết của bạn. Tất nhiên, tôi sẽ mở account riêng cho bạn ngay sau giai đoạn “làm quen”.
• Mặc dù blog này không đi theo hướng “pay-for-review” nhưng nếu công ty của bạn muốn tài trợ bằng cách đặt quảng cáo, xin e-mail cho tôi tại vuhongquang [at] gmail.com. Lợi ích của việc xuất hiện tại đây có thể chưa phải là số lượng impression nhưng tôi hoàn toàn tự tin về chất lượng người đọc, những professional thực sự của nhiều lĩnh vực.

Cuối cùng rất mong các bạn tiếp tục ủng hộ Web2vietnam DOT com và giới thiệu cho bạn bè nếu bạn thấy nó có ích cho công việc của mình. Xin cảm ơn vì tất cả!

Năm 1984: Theo nguồn tin từ một server của điện Kremlin (kremvax.UUCP), đúng vào lúc cao điểm của Chiến Tranh Lạnh, Liên Xô muốn có cuộc thảo luận tự do với Mỹ qua nhóm tin (newsgroup) Usenet. Đây là trò đùa đầu tiên về Internet và khi mạng Usenet đầu tiên xuất hiện tại Nga nhiều năm sau đó, nó được đặt tên tên là kremvax.

Năm 1994: Tạp chí PC Computing đưa tin một đạo luật được thông qua cấm “sex chat” và chứng say Web vì “Quốc hội cho rằng say xỉn trên bất kỳ loại xa lộ nào (kể cả xa lộ thỗng tin) cũng là không tốt”. Nghĩ sĩ Ted Kennedy được cho là người đã đưa ra dự luật này. Sau đó trước sự phản đối dữ dội của những người nghiện rượu, ông đã phải chính thức đưa ra lời từ chối có liên quan.

Năm 1995: Theo tap chí Discover, một loại sống trong băng tuyết, giống như chuột chũi được phát hiện tại Nam Cực chuyên đục các tảng băng dưới chân chim cánh cụt và ăn những con xấu số bị rơi xuống. Chỉ đến khi tạp chí Discover đính chính lại trò đùa của mình thì loài chim cánh cụt trên toàn thế giời mới có thể thở phào nhẹ nhõm.

Năm 1997: Theo một e-mail, từ ngày 31 tháng 3 tới ngày 2 tháng 4, mạng Web sẽ đóng cửa để tổng vệ sinh. Năm con robot điện tử do Nhật chế tạo có thể đọc được nhiều ngôn ngữ sẽ được tung ra để dọn dẹp toàn bộ các rác điện tử rơi rớt trên mạng.

Năm 1998: Chiếu theo một văn bản mô tả tỷ lệ giữa đường kính và chu vi đường tròn trên một cái chén tại đền thờ vua Solomom, các nhà lập phát bang Alabama đã bỏ phiếu ấn định giá trị của số Pi là 3,0. Đây là thông báo trên báo của ban Khoa Học New Mexicans.

Năm 1998: Trang web của đại học MIT thông báo đại học này đã được bán cho Disney với giá 6,9 tỷ USD và sẽ được đổi tên từ “Đại Học Kỹ Thuật” thành “Đại Học Tưởng Tượng” và dời về Orlando. Một trò đùa của các hacker.

Năm 1999: Tờ Business Wire thông báo rằng để tài trợ cho dự án phát triển mạng Internet thế hệ kế tiếp trị giá 4 tỷ USD, chính phủ Mỹ sẽ bán hàng triệu nút mạng (Internet node) với giá khởi điểm 100 USD/nút tại trang web WebNode.com. Có gần 2000 nhà đầu tư đã cố mua các nút mạng này. Trò đùa này được đặt tên là “the tech boom”.

Năm 2003: Tin Bill Gates bị ám sát tại một buổi làm từ thiện ở Los Angeles được ba mạng truyền thông Hàn Quốc phát lại trên TV đã làm thị trường chứng khoán nước này giảm 1,5% tức là mất 3 tỷ USD giá trị.

Năm 2008: Bộ Tài Chính quyết định giảm giá xăng xuống còn 10.000đ/lít có hiệu lực từ 18h hôm nay được báo VNExpress chính thức thông báo ở đây.

Trừ thông tin cuối cùng thì các trò đùa trên do tạp chí Wire tổng hợp. Chúc ngày Cá Tháng Tư vui vẻ!