Jason mới viết một bài ngắn về mạng dành cho phụ nữ đầu tiên của Việt Nam, PhunuNet. Anh hoàn toàn có lý khi chỉ ra rằng phân khúc thị trường dành cho phụ nữ là một phân khúc rất đáng quan tâm và nếu bạn thành công trong phân khúc này thì có thể thu được rất nhiều lợi.

Các công ty FMCG hàng năm bỏ ra nhiều tỷ đồng để quảng cáo trên các tạp chí dành cho phụ nữ vì họ mới chính là người ra quyết định mua sắm phần lớn những thứ dùng hàng ngày trong gia đình. Ngoài ra phụ nữ cũng gắn với trẻ con, những hoàng tử, công chúa của tiêu dùng!

Ấn tượng đầu tiên với PhunuNet là một trang tin thuần túy trên một tone màu hồng (có lẽ với giả định là phụ nữ luôn nhìn đời bằng màu hồng ). Bóng dáng của một mạng xã hội chỉ thấy ở các các phần “Hỏi Đáp”, Blog và Video. Đi qua vài trang, có thể thấy đây là một portal chưa hoàn chỉnh về thiết kế, layout đơn điệu và nhiều trang bị xô lệch khi xem trên Firefox. Vì ôm đồm quá nhiều thứ và không được đầu tư kỹ lưỡng nên tôi nhận thấy chẳng chức năng nào thực sự được chau chuốt để đạt chuẩn mực về thiết kế cũng như hoàn hảo về chức năng. Nếu lấy chuẩn thiết kế của iVillage thì PhunuNet còn phải đi một chặng đường dài mới đạt tới. Hiện tại traffic của trang web này vẫn ở mức khá thấp (Alexa: 220.435) chứng tỏ chưa có nhiều người đọc và thành viên.

Theo một nguồn tin khá chính xác, quĩ IDG đã chấp nhận đầu tư vào một mạng dành cho phụ nữ do một số Việt Kiều có bề dày kinh nghiện trong lĩnh vực này thành lập nhưng tôi không rõ có liên quan tới PhunuNet hay không?

Một nguồn tin khác cho biết, Sun Flower Media, công ty đứng sau các tạp chí dành cho phụ nữ có số lượng ấn bản hàng đầu tại Việt Nam như Tiếp Thị & Gia Đình, Phong Cách cũng đang có kế hoạch cho một mạng xã hội dành cho phụ nữ. Với lợi thế nhiều năm lăn lộn với “chị em chúng mình” qua các ấn phẩm có tên tuổi, SFM sẽ là một đối thủ tiềm năng đáng gờm cho bất kỳ mạng nào nhắm tới phụ nữ.

Như một con tàu cao tốc, VC Corp đang lao lên hết tốc lực với một loạt các sản phẩm mới sắp “trình làng”.

+ ZoomBan: Tôi đã nhắc tới mạng xã hội mới đang ở giai đoạn closed beta này trong bài viết trước và cũng đã được mời dùng thử. Nhìn chung tôi có ấn tượng tốt về những gì VC làm được và hy vọng sẽ có một bài review kỹ riêng về ZoomBan trong vài ngày tới.

+ LinkHay: Đây là một Digg-clone. Theo tôi được biết nhóm làm GoodVietnam DOT com đã đầu quân cho VC Corp và chuyển sản phẩm của mình thành LinkHay DOT com. Tuy không có nhiều thay đổi trong giao diện nhưng ứng dụng được làm lại bằng PHP (trên Pligg platform) và host tại Việt Nam nên chạy nhanh hơn hẳn. Tuy nhiên, tôi cảm thấy cách sắp xếp các link còn khá đơn điệu, buồn tẻ. Để cuốn hút người dùng vào cuộc chơi có lẽ nhóm phát triển nên suy nghĩ lại về bố trí giao diện để có thêm màu sắc và hình ảnh.

+ BNok: Cũng là một ứng dụng đang trong giai đoạn phát triển nhưng bạn có thể xem các blog demo ở đó. Đây là mạng dành riêng cho các blogger chuyên nghiệp làm trên nền WordPress MU. BNok sẽ tập chung vào các phần bình luận và đối thoại giữa blogger và người đọc cũng như giữa các người đọc với nhau. Phiên bản hiện tại còn chưa hoàn chỉnh cả về UI lẫn chức năng nên có thể gây thất vọng với bạn nhưng VC Corp hứa hẹn phiên bản hoàn chỉnh sẽ có nhiều chức năng “xã hội” tinh tế mà không phải blog nào cũng cung cấp được. Chúng ta sẽ phải chờ xem.

Đây là bước tiếp theo trong việc mở rộng “vùng phủ sóng” các ứng dụng web của VC Corp. Tôi thường nghĩ rằng họ đang đi quá nhanh nhưng theo tôi VC biết rõ họ đang làm gì và hướng tới mục tiêu nào. Điều đáng nói là FPT (?) và VinaGames sẽ phải làm nhiều việc để bắt kịp VC Corp về tốc độ nếu không muốn bị bỏ lại đằng sau trong cuộc chơi web tại Việt Nam.

Tôi chợt liên tưởng tới Microsoft, một công ty hùng mạnh mà vẫn đang phải ở “chiếu dưới” trong thế giới web vì đã bỏ lỡ các cơ hội của mình. Dù bạn có tiền và có nhiều LTV giỏi thì vẫn chỉ thỏa điều kiện cần chứ chưa thỏa mãn điều kiện đủ để làm ra các killer apps trên Net đó là có được một kiến trúc sư trưởng có triết lý riêng, có trí tưởng tượng và tài năng. Quan trọng hơn họ phải có khả năng gạt bỏ những trò tự đánh bóng để tạo ra các ứng dụng tốt thật sự. Họ phải sống trong không khí của Web 2.0 để cảm nhận từng ngày nhịp đập và hơi thở của nó. Trong web 2.0 không nên bao giờ có sự thỏa hiệp dù chỉ là một pixel màu lạc lõng, một chức năng gây phiền toái cho người dùng.

Vẫn còn nhiều cơ hội trên Net tại Việt Nam, nhưng đoàn tàu VC Corp sẽ chẳng dừng lại chờ đợi ai. Chắc chắn tôi sẽ lắng nghe tiếng còi tiên phong của họ.

Update: LinkHay.com vừa có giao diện mới. How do you think?

Tim O’Reilly vừa đưa ra đánh giá những cuốn sách (về IT) đáng chú ý nhất trong năm 2007 của NXB mang tên ông. Chúng ta hãy điểm qua danh sánh này:

1. Mac OS X Leopard: The Missing Manual: chỉ trong vài ngày từ lúc phát hành cuốn sách này đã bán được 50.000 ngàn bản. Theo Tim, tính đến quí 4 năm 2007 thị trường sách về HĐH Mac đã bằng 60% sách viết về Windows. Đây là dấu hiệu rõ ràng về sự trỗi dậy của Mac.
2. iPhone: The Missing Manual. Lần đầu tiên có một cuốn sách viết về ĐTDĐ trở thành bestseller. Có lẽ kỷ nguyên PC sắp kết thúc thật rồi?
3. Essential ActionScript 3.0 và Programming Flex 2. Có vẻ Flash đang trở về thời hoàng kim trong khi sách về Ajax không còn hot như năm 2006.
4. JavaScript: The Definitive Guide: Đây vẫn là cuốn bán chạy nhất trong năm. Trong khi các ngôn ngữ kịch bản phía server như PHP, Ruby, Python… đang tranh giành địa vị quyết liệt thì JavaScript và người anh em họ gần ActionScript gần như độc quyền ở phía client.
5. RESTful Web Services Bằng cách tiếp cận đơn giản và thực dụng RESTful đang đẩy các kiến trúc phức tạp của SOAP, UDDI… ra ngoài trung tâm của “cuộc chơi” web service.
6. Beautiful Code là tập hợp các bài luận của những lập trình viên kỳ cựu về cách họ giải quyết các vấn đề “búa tạ”, rất đáng đọc. Đây là cuốn bestseller thứ 9 trong năm.
7. Programming Collective Intelligence: cuốn sách nói về cốt lõi của Web 2.0.
8. Programming WCF Services Có thể bạn không biết WFC là gì nếu không phải là fan của Microsoft (nó là Windows Communications Foundation, trình bày cách xây dựng các ứng dụng SOA trên Windows). Cuốn này trong số các sách bán chạy nhất chứng tỏ trong SOA công nghệ của Microsoft vẫn có vị trí đáng kể.
9. Learning Python là cuốn sách về lập trình “hot” nhất trong những tuần cuối cùng của năm 2007. Có lẽ 2008 là năm của Python chăng?

Trong số này tôi đã đọc JavaScript: The Definitive Guide và RESTful Web Services và sẽ nghiên cứu thêm về Python trong năm nay. Còn trong năm qua bạn thích những cuốn sách nào nhất?

Mike Arrington vừa công bố danh sách các ứng dụng web 2.0 mà ông “couldn’t live without” trong năm 2008:

• 800-Free-411
• Amazon MP3 music store
• Amie Street
• del.icio.us
• Digg
• Firefox
• Flickr
• Gmail
• Google Reader
• Netvibes
• Skype
• TechMeme
• Technorati
• TripIt
• Twitter
• WordPress
• YouTube
• Zoho

Trong danh sách trên, ngoài một vài cái quá đặc thù và các web nghe nhạc trực tuyến, tôi dùng hầu hết các ứng dụng đã được nhắc tới. Trong số này tôi có vài nhận xét:

1. del.icio.us là site bookmark hàng đầu, tôi đang dùng một plugin của Firefox để giúp bookmark các bài viết ưa thích nhanh hơn. Điều phiền toái duy nhất là cách tag theo từ, chứ không phải cụm từ làm cho danh mục bị phân mảnh và khó tìm được bài lưu trữ. Ngoài ra, nhiều trang web đã biến mất sau một thời gian.

2. Digg chủ yếu để theo dõi các tin nóng. Nhưng đa số là tin “made in USA” nên nhiều khi khá vô bổ.

3. Firefox: Khỏi cần nói, tôi dùng Firefox làm trình duyệt mặc định với hàng chục plugin. Đây chính ứng dụng mà tôi “couldn’t live without”. Tuy nhiên có lẽ do overuse trình duyệt này nên nó chiếm RAM kinh khủng. Disclosure: gần hơn 70% người truy cập vào blog này dùng Firefox.

4. Flickr: Tôi không dùng ứng dụng này nhiều do ít có hứng thú chụp hình, chủ yếu để lưu trữ hình của gia đình.

5. Gmail: Sure, đây là ứng dụng mail cách mạng.

6. Google Reader: Tôi không khoái trình đọc RSS này lắm vì nó hơi thô sơ. Tôi dùng FeedReady!

7. Netvibes: Tôi là fan của Netvibes, với hàng ngàn plugin đây là trang chủ trên cả tuyệt vời.

8. TechMeme: Trang web nên đọc hàng ngày cho dân sính công nghệ.

9. Technorati: Tôi dùng nó chủ yếu để xem xếp hạng blog.

10. WordPress: Tất nhiên đây là ứng dụng không thể thiếu vì blog này làm trên WordPress. Nhiều plugin của WordPress rất có giá trị nhưng đôi khi phải mất khá nhiều thời gian mới dùng được.

11. YouTube: Quá chậm nếu xem từ Việt Nam. Tôi thích Clip.vn hơn.

12. Zoho: Tôi ít dùng Zoho vì nó hơi chậm so với Google Docs.

Tôi vẫn chưa dùng Twitter, không biết có ứng dụng nào tương tự ở Việt Nam chưa? Còn những ứng dụng 2.0 mà bạn không thể thiếu là gì?

Tổng kết 10 sự kiện nổi bật của web 2.0 trong năm 2007 tại Việt Nam.

1. Blogger trở thành thế lực truyền thông mới

Về bề nổi các sự kiện liên quan tới Web trong năm 2007 đều ít nhiều liên quan tới các blogger. Có thể kể tới việc blogger cogaidolong bị kiện và vài tờ báo mở chiến dịch bôi bẩn hình ành các blogger. Kết quả là số lượng người đọc blog cogaidolong tăng vọt và người ta tìm tới các blog như kênh thông tin phản biện. Các ví dụ về báo chí đối đầu với các blogger tại các nước khác bao giờ cũng cùng một kịch bản là số lượng người đọc báo truyền thống giảm đi và đọc blog tăng lên, ở Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.

Tiếp đến là vụ scandal “Nhật Ký Vàng Anh”: video sex của nhân vật chính Hoàng Thùy Linh lan truyền với tốc độ Internet và các blogger bước vào một cuộc tranh luận qui mô với vô số bài viết về đời tư, lối sống của một bộ phận thanh niên con ông cháu cha. Không có kênh thông tin nào làm tốt hơn việc này (mặc dù cá nhân tôi rất ít khi đọc các bài viết về đời tư người khác.)

Cuối cùng là cuộc phát động yêu nước khi “người bạn lớn” Trung Quốc thành lập TP Tam Sa trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của chúng ta. Đây là sự kiện có tác động sâu sắc nhất tới nhận thức của thanh niên về tình yêu tổ quốc và trách nhiệm của mỗi người trong việc chấn hưng đất nước để có thể đối đầu với các cường quốc đầy dã tâm.

Hơn một triệu blogger quả thực đã trở thành thế lực truyền thông mới tại Việt Nam.

2. Dịch vụ web 2.0 bùng nổ

Có thể nói năm 2006 là năm thai nghén và chuẩn bị cho sự bùng nổ các dịch vụ web 2.0 tại Việt Nam trong năm 2007. Nếu như năm 2006 chỉ có lác đác một vài website thể hiện ý tưởng 2.0 một cách sơ sài thì năm 2007 các trang web 2.0 đã có thể thách thức các trang web truyền thống cả về mặt nội dung lẫn sức thu hút. Chúng ta đã có những dịch vụ web có thể thay thế được YouTube, MySpace – Yahoo!360 hay LinkedIn như Clip.vn, YoBanBe, CyWorld, CyVee và nhiều dịch vụ web đặc thù khác phục vụ rất tốt cho nhu cầu chia sẻ thông tin, làm việc và giải trí của riêng người Việt. Sân chơi web 2.0 Việt Nam không những trở nên sôi động mà cũng rất cạnh tranh vì hầu như không có dịch vụ nào là “một mình một chợ”.

3. Yahoo đe dọa đóng cửa Yahoo!360

Sau khi thừa nhận sự thất bại của mạng xã hội 360⁰ của mình trước các Facebook, MySpace, Yahoo quyết định sẽ đóng cửa mạng này vào đầu năm 2008 và gây ra cú sốc với người dùng Việt Nam vốn phần lớn tập chung vào nền tảng của Yahoo. Cho đến giờ này Yahoo vẫn tỏ ra khá lúng túng về cách giải quyết “hậu quả” của việc đóng cửa này trong khi chưa có dịch vụ thay thế. Các mạng xã hội và dịch vụ blog của Việt Nam đang tranh thủ cơ hội để hút người dùng qua. Tuy nhiên, sự chuyển dịch này có thể sẽ làm cho nền tảng blog kém hấp dẫn hơn do bị phân mảnh và nhiều người sẽ không chọn các blog Việt Nam để tránh bị kiểm duyệt các phát biểu của mình.

4. Các mạng xã hội cạnh tranh quyết liệt

Năm 2007 chứng kiến sự ra đời của một loạt các mạng xã hội tại Việt Nam như YoBanBe, CyWorld, CyVee, FaceViet, TamTay, GuongMat, Blog Cafe… Các mạng này đang phải cạnh tranh gay gắt để thu hút đăng ký trong bối cảnh hầu hết người dùng mạng xã hội đầu tư thời gian vào Yahoo!360. Liệu năm 2008 có thể sẽ chứng kiến sự bứt phá của các mạng xã hội Việt Nam với sự tham gia của các đại gia như FPT, VC Corp?

5. Các quĩ đầu tư hướng vào web 2.0

Quĩ đầu tư mạo hiểm IDG — IDG Ventures — đã đặc biệt chú ý tới các dịch vụ web 2.0 thông qua việc đầu tư vào một loạt các công ty dot-com thế hệ mới như Vega (Clip.vn), VC Corp, Cyworld, CyVee, DiaDiem… Đây là một động lực lớn cho web 2.0 Việt Nam. Các quĩ đầu tư khác như DFJ VinaCapital, FPT Capital cũng bắt đầu để mắt tới các web 2.0 hứa hẹn một năm 2008 sôi động phía trước.

6. Internet Việt Nam bước vào năm thứ 10

Internet Việt Nam đã bước vào năm thứ 10 với sự phát triển nhanh chóng về lượng. Có thể thấy Internet đã len lỏi vào tất cả hang cùng ngõ hẻm và tới hầu hết các thành phần dân cư. Nhưng về mặt chất, người ta vẫn dùng Internet như phương tiện truyền thông hơn là phương tiện làm việc, giao tiếp. Dù vậy có thể hy vọng sự thay đổi về lượng sẽ nhanh chóng dẫn tới sự thay đổi về chất trong những năm sắp tới.

7. VC Corp tiến nhanh

Sau khi đưa ra dịch vụ tìm kiếm theo chủ đề (vertical search) BaamBoo, VC Corp đã tiếp tục đưa ra một loạt dịch vụ khác trên nhiều mảng thị trường khác nhau như RongBay, SanNhac… và sẽ tiếp tục đưa ra các dịch vụ web khác trong năm nay. Với tham vọng lớn, đội ngũ phát triển nhiều nhiệt huyết và được đâu tư tốt, VC Corp đang tiến rất nhanh trong Web 2.0 nhưng có lẽ là quá nhanh chăng?

8. VinaGame theo đuổi chiến lược Zing

VinaGame thoát ra khỏi lớp áo của một nhà cung cấp game online và buớc sâu vào địa hạt web với chiến lược Zing bao gồm Zing Chat, Zing Portal và Zing MP3. Đây có phải là sự chuyển hướng chiến lược của công ty sau khi có những thành công nhất định với mạng YoBanBe hay chỉ nhằm thay đổi hình ảnh với các nhà đầu tư trước vụ IPO sắp tới?

9. FPT 2.0

Người khổng lồ FPT có vẻ đã phần nào hiểu được tầm quan trọng của web 2.0 cả về nội dung lẫn tinh thần khi tuyên bố tiến vào lãnh địa này bằng chiến lược FPT 2.0: tái cấu trúc FPT Software và đầu tư vào web 2.0. Với một công ty chưa thực sự chứng tỏ được nhiều so với tầm cỡ của mình trong software nói chung và các dịch vụ web nói riêng thì đây quả là một chiến lược tham vọng. Tuy nhiên thành công trong web 2.0 phụ thuộc vào hai yếu tố là khả năng thay đổi và tốc độ tiếp cận vấn đề — câu hỏi vẫn là liệu FPT có đủ nhân tài và quyết tâm làm việc này hay nó sẽ chỉ là một buzzword?

10. Web 2.0 Việt Nam Blog chuyển qua domain riêng

Tất nhiên là tôi đang nói đùa , xin các bạn bổ xung các sự kiện khác mà theo các bạn là đáng chú ý nhất trong năm qua.

Happy New Year!