Trong bài tổng kết các ứng dụng Web 2.0 không thể thiếu có một ứng dụng được nhắc tới nhưng tôi mới chỉ bắt đầu dùng gần đây, đó là Twitter. Lý do là tôi nhận thấy đây là phương cách tốt nhất để chuyển các thông điệp ngắn tới mọi người mà không làm họ cảm thấy khó chịu như kiểu gởi tin theo group trên Yahoo!IM. Bản thân tôi cũng thích đọc các thông điệp như vậy thay vì bị một cửa sổ chat nhảy lên giữa màn hình chỉ để kể một câu chuyện tiếu lâm (đôi khi không được hài hước lắm) nào đó.

Điểm hay nhất của Twitter là nó giới hạn bạn trong 140 ký tự (bắt chước chuẩn SMS) nên các thông điệp bạn gởi đi phải rất cô đọng; nó chấm dứt việc gởi các thông điệp dài dòng vô nghĩa. Các link bạn gởi cũng được tự động thu ngắn lại dưới dạng http://tinyurl.com/xxxx.

Twitter cho phép bạn “follow” (đi theo) những người mà bạn quan tâm cũng như cho phép những người quan tâm tới các thông điệp của bạn “follow” bạn (những người này được gọi là follower). Bạn sẽ đọc được thông điệp từ những người bạn “follow” và ngược lại những người “follow” bạn thì có thể đọc các tin bạn phổ biến.

Xuất phát từ những ý tưởng đơn giản như vậy, Twitter một dịch vụ Web 2.0 mới được ra mắt vào cuối năm 2006, đã chinh phục cảm tình của rất nhiều người.  Một số trở nên các con nghiện Twitter thể hiện là họ không ngừng gởi và xem các thông điệp. Dù vậy, không giống như các thông điệp từ các mạng chat, các thông điệp từ Twitter là dạng thụ động và bạn có thể đọc lúc mình muốn hay đơn giản là bỏ qua. Có thể thấy Twitter là một “tiến hóa” của các mạng chat cổ điển.

Hình: CNet.com

Thực ra rất ít khi chúng ta phải vào trang của mình tại Twitter.com trừ phi  để “follow” (hay “block”) ai đó mà hầu hết đều sử dụng các sử dụng các công cụ hỗ trợ (tools). Thông dụng nhất là TwitterFox, một add-on của Firefox, giúp đơn giản hóa việc gởi/nhận tin (xin xem screenshot từ TwitterFox của tôi). Ngoài ra còn có hàng trăm các công cụ khác giúp bạn khai thác mọi khía cạnh của Twitter.

Hãy đăng ký một tài khoản Twitter ngay hôm nay, cài TwitterFox và bắt đầu “follow” bạn bè của mình (Twitter của tôi là http://twitter.com/web2vietnam, bạn chỉ cần vào đó và nhấp nút “Follow” ngay gần trên cùng). Hy vọng bạn cũng sẽ “mê” nó như hàng triệu người khác vì theo tôi nó là một mạng-chat-ít-làm-phiền-bạn-nhất. Xin chia sẻ kinh nghiệm sử dụng của bạn.

Khảo sát trực tuyến là một trong những dịch vụ tôi luôn mong có một start-up nào đó của Việt Nam làm và hôm nay tôi đã có thể dùng dịch vụ của Sirvina.com.

Bắt đầu bằng một trang chủ gọn gàng và đầy đủ thông tin, Sirvina sẽ hấp dẫn bạn ngay bằng những khảo sát rất vui về mức tiền mừng đám cưới mà bạn sẵn lòng bỏ ra (hmm, tôi đã bị phàn nàn là keo mà đòi ăn tiệc sang đó ) hay bình bầu câu chuyện nào hay nhất về chứng khoán Việt Nam.

Tất nhiên, dịch vụ này hướng về các cuộc khảo sát nghiêm túc và có chất lượng cao. Sau khi đăng ký rất dễ dàng (thậm chí không cần phải confirm bằng e-mail) bạn có thể bắt đầu tạo khảo sát đầu tiên.

Chúng ta có thể chọn khảo sát miễn phí hoặc có phí. Trong trường hợp thứ nhất bạn sẽ phải chấp nhận xem quảng cáo của nhà tài trợ, ngược lại nếu khảo sát có phí (nên dùng nếu đó là khảo sát nghiêm túc của công ty hay tổ chức) thì sẽ không có quảng cáo (đương nhiên) và bạn còn có cơ hội rút thăm trúng thưởng! Một hướng monetize rất dễ hiểu và phù hợp với loại hình dịch vụ này.

Tiến trình tạo khảo sát được thiết kế tốt theo dạng wizard dẫn dắt bạn từ trang đầu tiên là tạo tiêu đề và mô tả mục đích của cuộc khảo sát. Tiếp đến là các câu hỏi với nhiều dạng như “một trả lời“, “nhiều trả lời”… (bạn có thể nhấp nút “Ví dụ” để xem các dạng câu hỏi sẽ được trình bày thế nào)

Việc tạo các loại câu hỏi kiểu “Có - Không” hay đánh dấu vào một hay nhiều mục có vẻ khá dễ dàng, nhưng với những khảo sát phức tạp hơn như kiểu câu hỏi ma trận thì cần thêm một chút thời gian để tìm hiểu các chức năng cao cấp hơn như chỉnh sửa hay tạo thang đánh giá, xem trước… Đây là một câu hỏi khảo sát mà tôi đã tạo ra.

Còn đây là khi xem thử:

Tỉ mỉ hơn bạn có thể gán hình ảnh cho từng mục như logo của Y!360 phía dưới mục Yahoo!360. Ngoài ra ở phần “Tùy chọn nâng cao” bạn có thể đưa ra các rằng buộc như người tham gia phải trả lời tối thiểu một hay tất cả các mục.

Cuối cùng, bạn sẽ được chọn một mẫu template cho bảng câu hỏi, chọn việc có hiển thị thanh tiến độ hay không, ví trí của nó… và nhiều tùy chọn khác rất hữu ích cho một cuộc khảo sát mà tôi sẽ dành cho bạn tự khám phá.

Tóm lại, dù đang trong giai đoan Beta, tôi rất ấn tượng về mức độ hoàn thiện của Sirvina. Ứng dụng khảo sát trực tuyến là một dạng ứng dụng phức tạp (và đặc biệt khó trong môi trường web) với rất nhiều rằng buộc mà chỉ những người đã từng tham gia thiết kế các phần mềm tương tự hay có sự tìm hiểu sâu sắc mới bao quát hết được. Những gì Sirvina làm được chứng tỏ họ đã có những đầu tư nghiêm túc và bài bản. Tôi thực sự thích những ứng dụng như thế.

Jason mới viết một bài ngắn về mạng dành cho phụ nữ đầu tiên của Việt Nam, PhunuNet. Anh hoàn toàn có lý khi chỉ ra rằng phân khúc thị trường dành cho phụ nữ là một phân khúc rất đáng quan tâm và nếu bạn thành công trong phân khúc này thì có thể thu được rất nhiều lợi.

Các công ty FMCG hàng năm bỏ ra nhiều tỷ đồng để quảng cáo trên các tạp chí dành cho phụ nữ vì họ mới chính là người ra quyết định mua sắm phần lớn những thứ dùng hàng ngày trong gia đình. Ngoài ra phụ nữ cũng gắn với trẻ con, những hoàng tử, công chúa của tiêu dùng!

Ấn tượng đầu tiên với PhunuNet là một trang tin thuần túy trên một tone màu hồng (có lẽ với giả định là phụ nữ luôn nhìn đời bằng màu hồng ). Bóng dáng của một mạng xã hội chỉ thấy ở các các phần “Hỏi Đáp”, Blog và Video. Đi qua vài trang, có thể thấy đây là một portal chưa hoàn chỉnh về thiết kế, layout đơn điệu và nhiều trang bị xô lệch khi xem trên Firefox. Vì ôm đồm quá nhiều thứ và không được đầu tư kỹ lưỡng nên tôi nhận thấy chẳng chức năng nào thực sự được chau chuốt để đạt chuẩn mực về thiết kế cũng như hoàn hảo về chức năng. Nếu lấy chuẩn thiết kế của iVillage thì PhunuNet còn phải đi một chặng đường dài mới đạt tới. Hiện tại traffic của trang web này vẫn ở mức khá thấp (Alexa: 220.435) chứng tỏ chưa có nhiều người đọc và thành viên.

Theo một nguồn tin khá chính xác, quĩ IDG đã chấp nhận đầu tư vào một mạng dành cho phụ nữ do một số Việt Kiều có bề dày kinh nghiện trong lĩnh vực này thành lập nhưng tôi không rõ có liên quan tới PhunuNet hay không?

Một nguồn tin khác cho biết, Sun Flower Media, công ty đứng sau các tạp chí dành cho phụ nữ có số lượng ấn bản hàng đầu tại Việt Nam như Tiếp Thị & Gia Đình, Phong Cách cũng đang có kế hoạch cho một mạng xã hội dành cho phụ nữ. Với lợi thế nhiều năm lăn lộn với “chị em chúng mình” qua các ấn phẩm có tên tuổi, SFM sẽ là một đối thủ tiềm năng đáng gờm cho bất kỳ mạng nào nhắm tới phụ nữ.

Như một con tàu cao tốc, VC Corp đang lao lên hết tốc lực với một loạt các sản phẩm mới sắp “trình làng”.

+ ZoomBan: Tôi đã nhắc tới mạng xã hội mới đang ở giai đoạn closed beta này trong bài viết trước và cũng đã được mời dùng thử. Nhìn chung tôi có ấn tượng tốt về những gì VC làm được và hy vọng sẽ có một bài review kỹ riêng về ZoomBan trong vài ngày tới.

+ LinkHay: Đây là một Digg-clone. Theo tôi được biết nhóm làm GoodVietnam DOT com đã đầu quân cho VC Corp và chuyển sản phẩm của mình thành LinkHay DOT com. Tuy không có nhiều thay đổi trong giao diện nhưng ứng dụng được làm lại bằng PHP (trên Pligg platform) và host tại Việt Nam nên chạy nhanh hơn hẳn. Tuy nhiên, tôi cảm thấy cách sắp xếp các link còn khá đơn điệu, buồn tẻ. Để cuốn hút người dùng vào cuộc chơi có lẽ nhóm phát triển nên suy nghĩ lại về bố trí giao diện để có thêm màu sắc và hình ảnh.

+ BNok: Cũng là một ứng dụng đang trong giai đoạn phát triển nhưng bạn có thể xem các blog demo ở đó. Đây là mạng dành riêng cho các blogger chuyên nghiệp làm trên nền Wordpress MU. BNok sẽ tập chung vào các phần bình luận và đối thoại giữa blogger và người đọc cũng như giữa các người đọc với nhau. Phiên bản hiện tại còn chưa hoàn chỉnh cả về UI lẫn chức năng nên có thể gây thất vọng với bạn nhưng VC Corp hứa hẹn phiên bản hoàn chỉnh sẽ có nhiều chức năng “xã hội” tinh tế mà không phải blog nào cũng cung cấp được. Chúng ta sẽ phải chờ xem.

Đây là bước tiếp theo trong việc mở rộng “vùng phủ sóng” các ứng dụng web của VC Corp. Tôi thường nghĩ rằng họ đang đi quá nhanh nhưng theo tôi VC biết rõ họ đang làm gì và hướng tới mục tiêu nào. Điều đáng nói là FPT (?) và VinaGames sẽ phải làm nhiều việc để bắt kịp VC Corp về tốc độ nếu không muốn bị bỏ lại đằng sau trong cuộc chơi web tại Việt Nam.

Tôi chợt liên tưởng tới Microsoft, một công ty hùng mạnh mà vẫn đang phải ở “chiếu dưới” trong thế giới web vì đã bỏ lỡ các cơ hội của mình. Dù bạn có tiền và có nhiều LTV giỏi thì vẫn chỉ thỏa điều kiện cần chứ chưa thỏa mãn điều kiện đủ để làm ra các killer apps trên Net đó là có được một kiến trúc sư trưởng có triết lý riêng, có trí tưởng tượng và tài năng. Quan trọng hơn họ phải có khả năng gạt bỏ những trò tự đánh bóng để tạo ra các ứng dụng tốt thật sự. Họ phải sống trong không khí của Web 2.0 để cảm nhận từng ngày nhịp đập và hơi thở của nó. Trong web 2.0 không nên bao giờ có sự thỏa hiệp dù chỉ là một pixel màu lạc lõng, một chức năng gây phiền toái cho người dùng.

Vẫn còn nhiều cơ hội trên Net tại Việt Nam, nhưng đoàn tàu VC Corp sẽ chẳng dừng lại chờ đợi ai. Chắc chắn tôi sẽ lắng nghe tiếng còi tiên phong của họ.

Update: LinkHay.com vừa có giao diện mới. How do you think?

Tim O’Reilly vừa đưa ra đánh giá những cuốn sách (về IT) đáng chú ý nhất trong năm 2007 của NXB mang tên ông. Chúng ta hãy điểm qua danh sánh này:

1. Mac OS X Leopard: The Missing Manual: chỉ trong vài ngày từ lúc phát hành cuốn sách này đã bán được 50.000 ngàn bản. Theo Tim, tính đến quí 4 năm 2007 thị trường sách về HĐH Mac đã bằng 60% sách viết về Windows. Đây là dấu hiệu rõ ràng về sự trỗi dậy của Mac.
2. iPhone: The Missing Manual. Lần đầu tiên có một cuốn sách viết về ĐTDĐ trở thành bestseller. Có lẽ kỷ nguyên PC sắp kết thúc thật rồi?
3. Essential ActionScript 3.0 và Programming Flex 2. Có vẻ Flash đang trở về thời hoàng kim trong khi sách về Ajax không còn hot như năm 2006.
4. JavaScript: The Definitive Guide: Đây vẫn là cuốn bán chạy nhất trong năm. Trong khi các ngôn ngữ kịch bản phía server như PHP, Ruby, Python… đang tranh giành địa vị quyết liệt thì JavaScript và người anh em họ gần ActionScript gần như độc quyền ở phía client.
5. RESTful Web Services Bằng cách tiếp cận đơn giản và thực dụng RESTful đang đẩy các kiến trúc phức tạp của SOAP, UDDI… ra ngoài trung tâm của “cuộc chơi” web service.
6. Beautiful Code là tập hợp các bài luận của những lập trình viên kỳ cựu về cách họ giải quyết các vấn đề “búa tạ”, rất đáng đọc. Đây là cuốn bestseller thứ 9 trong năm.
7. Programming Collective Intelligence: cuốn sách nói về cốt lõi của Web 2.0.
8. Programming WCF Services Có thể bạn không biết WFC là gì nếu không phải là fan của Microsoft (nó là Windows Communications Foundation, trình bày cách xây dựng các ứng dụng SOA trên Windows). Cuốn này trong số các sách bán chạy nhất chứng tỏ trong SOA công nghệ của Microsoft vẫn có vị trí đáng kể.
9. Learning Python là cuốn sách về lập trình “hot” nhất trong những tuần cuối cùng của năm 2007. Có lẽ 2008 là năm của Python chăng?

Trong số này tôi đã đọc JavaScript: The Definitive Guide và RESTful Web Services và sẽ nghiên cứu thêm về Python trong năm nay. Còn trong năm qua bạn thích những cuốn sách nào nhất?