Tin nóng từ hội nghị các nhà phát triển Campfire One tối qua là sự kiện Google cho sử dụng hạ tầng của mình để host các ứng dụng web. “Google App Engine” (GAE) là một nền tảng hosting bao gồm web server Python, cơ sở dữ liệu BigTable and kho lưu trữ file GFS. Đây là những công nghệ chủ chốt của Google đang dùng để lưu trữ và truy cập dữ liệu cho các ứng dụng khổng lồ của công ty bao gồm cả search engine. Hôm nay bạn có thể dùng nó cho ứng dụng của mình!

Kevin Gibbs cho biết:

…Cũng giống như cách các blogger đã có được cách thức đơn giản để tạo nên một blog, chúng tôi đang làm cho việc xây dựng và triển khai một ứng dụng web dễ dàng hơn và bạn sẽ được miễn phí lúc khởi đầu…

Tôi là một trong những người đầu tiên dùng dịch vụ Elastic Cloud (EC2) của Amazon. EC2 cho phép bạn khởi tạo và chạy một hay nhiều các server (ảo) một cách hết sức dễ dàng. Cùng với dịch vụ lưu trữ S3 và cơ sở dữ liệu SimpleDB mới được đưa ra gần đây, các dịch vụ của Amazon (gọi chung là Amazon Web Services - AWS) hứa hẹn mở ra một kỷ nguyên mới cho việc hosting theo yêu cầu. Lý thuyết là vậy, nhưng để triển khai một hệ thống có khả năng đáp ứng các yêu cầu cao (high availability, load balancing) bạn cần phải có trình độ và hiểu biết khá cao về hệ thống. Đôi khi việc cấu hình và viết các ứng dụng theo dõi, tự động scale cho AWS lại mất nhiều thời gian hơn chính việc viết ứng dụng.

Ngược lai, GAE là một hệ thống tích hợp với đầy đủ “đồ chơi” cho một ứng dụng web hiện đại (do vậy ở mức độ nào đó kém linh hoạt hơn AWS). Bạn sẽ không bao giờ phải lo nghĩ tới việc scale cho ứng dụng của mình vì cái đó Google sẽ lo cho bạn. Hạ tầng của Google đủ tốt để chúng ta có thể tin cậy rằng ứng dụng sẽ có khả năng đáp ứng trước bất kỳ đột biến nào về traffic. Chúng ta cũng có thể tin rằng CSDL BigTable hoàn toàn không ngán ngại các bảng có nhiều triệu (hay thậm chí hàng tỷ) record, và thời gian đáp ứng của hệ thống file GFS chưa bao giờ bị phàn nàn là chậm.

Bạn sẽ luôn phải ngạc nhiên vì sự rộng rãi của Google khi biết rằng bạn sẽ được host ứng dụng của mình tại đây tới 500 MB lưu trữ và cho phép 10 GB băng thông lưu chuyển mỗi ngày hay tương đương 5 triệu pageview hàng tháng hoàn toàn miễn phí. Vượt qua mức này bạn sẽ phải trả phí nhưng Google chưa công bố bảng giá trong giai đọan thử nghiệm hiện nay. Tôi cho rằng phần lớn các ứng dụng web trong thời gian đầu sẽ khó vượt qua mức miễn phí này, trừ phi bạn cực kỳ thành công. Tóm lại, giờ đây bạn chỉ cần phải nghĩ ra và viết những ứng dụng tuyệt vời nhất rồi kêu gọi cả thế giới vào dùng. Một kiểu chơi rất… Google!

Tuy nhiên, mặt trái của việc xây dựng ứng dụng trên GAE là bạn sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào các công nghệ của Google và rất khó có thể tách ra thành một ứng dụng độc lập. Yahoo hay Microsoft sẽ chẳng bao giờ mua một ứng dụng xây dựng trên nền tảng của đối thủ. Còn các nhà đầu tư cũng rất e ngại khi tài sản của công ty bạn đặt hết vào tay người khác, dù cho đó là Google.

Nhưng có thể bạn không cần nghĩ xa đến thế, khi ứng dụng của bạn thành công và có hàng triệu người dùng thì bạn luôn có hàng tá cơ hội biến nó thành vàng. Duy chỉ có các đối thủ và các công ty web hosting đang nhìn động thái mới của Google với ánh mắt thật sự âu lo.

Update: Tôi mới được activate tài khoản GAE. Chắc sẽ phải mất ít ngày học Python + Django — hy vọng sẽ có thể chia sẻ kinh nghiệm về GAE với các bạn.

Chắc các bạn có thể nhận ra rằng các bài viết trên blog này ngày càng xuất hiện đều đặn hơn. Có nhiều lý do để chúng ta giữ im lặng và chỉ có một lý do duy nhất để chúng ta viết đó là chúng ta say mê với chủ đề mình muốn nói tới.

Web2Vietnam không phải là một trang web về xã hội, tôi luôn tránh xa những scandal như kiểu vụ Đan Lê, nhưng cũng không e ngại nhắc nhở những người tham gia Internet nên tuân thủ các qui tắc của cuộc chơi như trong bài Don’t be evil. Tôi cũng tránh các chỉ trích hướng về một cá nhân nào đó trong khi có thể có những nhận xét hơi nặng với những sản phẩm không hoàn thiện.

Mục tiêu cuối cùng của blog này là gì? Không, không phải là pageview. Tôi nghĩ rằng tử khi blog này ra đời tại Blogspot, sau này chuyển qua Wordpress và (hy vọng sẽ) cố định tại đại chỉ này, nó đã có thể truyền chút nào cảm hứng cho sự phát triển của Web tại Việt Nam. Tôi đã RẤT XÚC ĐỘNG khi đọc những dòng này từ blog của Đức Ban:

Web2Vietnam: Tôi thay đổi tư duy về web là từ những bài viết của Vũ Hồng Quang. Domain Web2Vietnam được hiểu là web 2.0 Việt Nam nhưng những bài viết trên Web2Vietnam là những tư tưởng hiện đại về thế giới internet, nơi web 2.0 đang dần trở thành trọng tâm. Bạn có hiểu “Web 2.0 không phải là một trang web… mà là một cách tư duy” nghĩa là gì không? Hãy add feed cho blog để đọc blog mỗi ngày, rồi bạn sẽ hiểu.

Hay những dòng động viên của một người đọc (Huynh Thuy Tien) trên profile CyVee của mình trong khi tôi không có bài viết mới nào trong một thời gian dài:

Anh Quang ơi anh có lâu rồi không thấy anh post bài phân tích bình luận gì hết. Em thích đọc bài của anh lắm. Thanks anh!

Chờ bài của anh đấy ^_^

Đôi khi chúng ta không viết nhiều như mình mong đợi vì chúng ta luôn bị chi phối bởi quá nhiều việc “cơm áo gạo tiền”. Viết blog có lẽ là ưu tiên thứ ba hay thứ tư trong list nhưng việc phải làm nhất là khi chúng ta còn có một việc làm full-time đầy áp lực mà bản thân việc viết lách những đề tài nghiêm túc cũng tạo ra một áp lực mới hơn là một sự giải tỏa.

Web2Vietnam đang bước sang một thời kỳ mà tôi xin dùng chữ Đổi Mới để minh họa. Về mặt cá nhân, tôi sẽ buộc mình tuân thủ kỷ luật hơn. Thực ra có rất nhiều điều có thể viết về thế giới web — đó là một kho đề tài gần như vô tận mà hàng ngàn blog trên thế giới đang ngày đêm khai thác. Tuy nhiên, cân đối quĩ thời gian hạn hẹp của mình, tôi biết sẽ không thể đủ sức để có bài viết mới mỗi ngày nhưng một vài bài viết một tuần thì có thể. Dưới đây là vài điểm thay đổi tôi muốn nhấn mạnh:

• Ưu tiên số một cùa Blog này vẫn là tin tức, phân tích, bình luận các web start-up của Việt Nam và những hoạt động đáng chú ý nhất trên thế giới. Hy vọng có thể giữ được tỷ lệ 40/60 cho các bài viết về web trong nuớc/web thế giới.
• Tôi xin để ngỏ lời mời cho bất kỳ ai muốn viết về web 2.0 trên blog này (guest blogger). Xin viết cho tôi vài dòng mail và đính kèm bài viết của bạn. Tất nhiên, tôi sẽ mở account riêng cho bạn ngay sau giai đoạn “làm quen”.
• Mặc dù blog này không đi theo hướng “pay-for-review” nhưng nếu công ty của bạn muốn tài trợ bằng cách đặt quảng cáo, xin e-mail cho tôi tại vuhongquang [at] gmail.com. Lợi ích của việc xuất hiện tại đây có thể chưa phải là số lượng impression nhưng tôi hoàn toàn tự tin về chất lượng người đọc, những professional thực sự của nhiều lĩnh vực.

Cuối cùng rất mong các bạn tiếp tục ủng hộ Web2vietnam DOT com và giới thiệu cho bạn bè nếu bạn thấy nó có ích cho công việc của mình. Xin cảm ơn vì tất cả!

Jason mới viết một bài ngắn về mạng dành cho phụ nữ đầu tiên của Việt Nam, PhunuNet. Anh hoàn toàn có lý khi chỉ ra rằng phân khúc thị trường dành cho phụ nữ là một phân khúc rất đáng quan tâm và nếu bạn thành công trong phân khúc này thì có thể thu được rất nhiều lợi.

Các công ty FMCG hàng năm bỏ ra nhiều tỷ đồng để quảng cáo trên các tạp chí dành cho phụ nữ vì họ mới chính là người ra quyết định mua sắm phần lớn những thứ dùng hàng ngày trong gia đình. Ngoài ra phụ nữ cũng gắn với trẻ con, những hoàng tử, công chúa của tiêu dùng!

Ấn tượng đầu tiên với PhunuNet là một trang tin thuần túy trên một tone màu hồng (có lẽ với giả định là phụ nữ luôn nhìn đời bằng màu hồng ). Bóng dáng của một mạng xã hội chỉ thấy ở các các phần “Hỏi Đáp”, Blog và Video. Đi qua vài trang, có thể thấy đây là một portal chưa hoàn chỉnh về thiết kế, layout đơn điệu và nhiều trang bị xô lệch khi xem trên Firefox. Vì ôm đồm quá nhiều thứ và không được đầu tư kỹ lưỡng nên tôi nhận thấy chẳng chức năng nào thực sự được chau chuốt để đạt chuẩn mực về thiết kế cũng như hoàn hảo về chức năng. Nếu lấy chuẩn thiết kế của iVillage thì PhunuNet còn phải đi một chặng đường dài mới đạt tới. Hiện tại traffic của trang web này vẫn ở mức khá thấp (Alexa: 220.435) chứng tỏ chưa có nhiều người đọc và thành viên.

Theo một nguồn tin khá chính xác, quĩ IDG đã chấp nhận đầu tư vào một mạng dành cho phụ nữ do một số Việt Kiều có bề dày kinh nghiện trong lĩnh vực này thành lập nhưng tôi không rõ có liên quan tới PhunuNet hay không?

Một nguồn tin khác cho biết, Sun Flower Media, công ty đứng sau các tạp chí dành cho phụ nữ có số lượng ấn bản hàng đầu tại Việt Nam như Tiếp Thị & Gia Đình, Phong Cách cũng đang có kế hoạch cho một mạng xã hội dành cho phụ nữ. Với lợi thế nhiều năm lăn lộn với “chị em chúng mình” qua các ấn phẩm có tên tuổi, SFM sẽ là một đối thủ tiềm năng đáng gờm cho bất kỳ mạng nào nhắm tới phụ nữ.

Theo tôi người đó chính là VNPT! Lý do khiến tôi nghĩ VNPT là người dọn đường cho Web 2.0 Việt Nam là vì họ là người nắm giữ đường truyền Internet. Chắc các bạn vẫn chưa đồng ý với nhận định này? Tôi xin giải thích ngay dưới đây:

1. Vì đường truyền Internet quá chậm nên bạn phải là người rất kiên nhẫn nếu muốn coi video clip của YouTube. Vậy nên Clip.vn có cơ hội phát triển!

2. Cũng vì cùng lý do, việc upload ảnh lên các DV web nước ngoài như PhotoBucket là một kiểu giết thời gian rất hiệu quả và nếu bạn nhúng các widget của DV này vào blog của mình thì 8 trên 10 lần bạn sẽ chẳng nhìn thấy album hình của mình xuất hiện. Vậy là chúng ta phải tìm một DV trong nước để post hình cho khỏe.

3. Vì thiếu IPv4 nên các thuê bao ADSL của VDC đều dùng chung một dải IP (một “sáng kiến” mà vài người hơi thiển cận ca ngợi vì giải quyết được vấn đề thiếu IP). Không may cho người dùng dải IP này bị firewall của rất nhiều dịch vụ web “cấm cửa” do bị hiểu nhầm là một dạng tấn công DOS vì có quá nhiều truy cập qua 1 IP. Kết quả là bạn có thể không vào được Blogspot và Wordpress. Anh Yahoo!360 từng là người được hưởng lợi nhất từ điều này nhưng đang “bỏ của chạy lấy người” nên các DV blog của chúng ta sẽ lên ngôi?

4. Bạn cũng có thể bị Digg cấm cửa (không cho register hay login) nếu dùng ADSL của VDC. Vậy nên CyVee và sắp tới là LinkHay sẽ có lợi thế .

5. Bạn gần như chẳng bao giờ download được từ RapidShare vì DV này căn cứ vào IP để giới hạn số lần cho download miễn phí và có thể còn nhiều DV nữa mà tôi không biết “nghỉ chơi” với các IP của Việt Nam nên sẽ là cơ hội cho các DV web của chúng ta.

Dù vậy xin đừng hiểu lầm rằng Clip.vn, CyVee hay các DV web khác sẽ không có mặt và không phát triển được nếu đường truyền Internet không bị thắt cổ chai. Lý do rõ ràng nhất cho một dịch vụ tồn tại và phát triển là người dùng có nhu cầu và dịch vụ đó thỏa mãn được nhu cầu của họ.

Nhìn từ phía khác, việc “bỏ quên” chất lượng đường truyền ra thế giới sẽ gây tổn hại cho chính các DV Web của Việt Nam.

Thứ nhất, do tình trạng “thắt cổ chai” người từ nước ngoài sẽ bị khó khăn khi truy cập web trong nước. Một ví dụ cực đoan là các nhà đầu tư không thể theo dõi bảng giá chứng khoán của Việt Nam và chúng ta mất nguồn đầu tư. Ở diện rộng hơn, các trang web quảng bá sản phẩm của Việt Nam sẽ ít được khách hàng nước ngoài truy cập và chúng ta mất cơ hội xuất khẩu, kinh doanh, du lịch…

Thứ hai, các dịch vụ tìm kiếm của Google, Yahoo, Microsoft sẽ ít ghé thăm các web có máy chủ tại Việt Nam hơn. Một điều tôi để ý là mắc dù chỉ số Alexa của các trang web hàng đầu Việt Nam rất cao nhưng lại có PageRank của Google khá thấp. Các trang như VNExpress, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Dân Trí… đều chỉ có PageRank là 5 cho thấy các con web bot/crawler khó tính của Google, Yahoo không ưu ái các trang web nội địa cho lắm. Hậu quả là tin tức và sản phẩm của chúng ta ít được biết tới.

Thứ ba, do dùng chung IP nên các DV dựa vào IP như analytics sẽ bị sai lạc, gây khó khăn cho việc thống kê, định danh…

Cuối cùng, việc chúng ta kết nối chậm với thế giới và bị từ chối giao dịch điện tử sẽ làm cho cơ hội kinh doanh trên mạng của người Việt Nam bị mất. Không thể tính được chúng ta đã và đang bị thất thu bao nhiêu ở những cơ hội bị “đánh cắp”.

Chúng ta có 20 triệu người dùng Internet, vâng tôi tin vào điều này khi nhìn thấy chỉ số Alexa rất cao của các trang web lớn nhưng liệu có bao nhiêu người dùng Web như một công cụ làm việc, giao tiếp hơn là một tờ báo điện tử? Bao nhiêu người dùng Internet làm phương tiện kinh doanh thay vì chỉ để chơi game online?

Trong các trò đùa Cá Tháng Tư liên quan tới Google tôi thấy thông báo của Google Úc là thú vị nhất: họ nói rằng Google Úc đã phát triển được công nghệ tìm kiếm được đặt tên tên là MATE (Machine Automated Temporal Extrapolation) có khả năng tìm thấy những gì bạn sẽ post lên Blog trước một ngày bằng cách nội suy từ các bài viết của bạn trước đó - quả là trò “sửa lưng” các blogger . Nhưng trò đùa dễ kiểm chứng nhất là tạo máy bay ngay trong Google Docs như hình dưới.

Tất nhiên hôm nay không còn là ngày 1-4 nên không cần tiếp tục các trò đùa nữa mà như hình trên (bỏ qua phần chế tao máy bay) điều dễ thấy là Google Docs ngày càng có giao diện giống Microsoft Word 2003 hơn.

Menu và toolbar của Google Docs đã dần dần được sắp xếp giống như Word. Mặc dù chức năng của ứng dụng soạn thảo văn bản trực tuyến này còn lâu mới có thể bắt kịp MS Word (dù là những phiên bản đầu tiên như Word 6.0) nhưng việc tiến gần tới giao diện quen thuộc của các ứng dụng Windows là một bước khôn ngoan trong khi chính Microsoft lại tạo ra giao diện mới cho Office 2007, đòi hỏi người dùng phải vứt bỏ gần hết các thói quen làm việc với UI chuẩn từ hàng chục năm qua.

Thực tế cho thấy giao diện ứng dụng không tiến hóa nhanh như chính các chức năng mà ứng dụng ấy cung cấp. Biểu tượng nút “Save” vẫn là hình cái đĩa mềm cổ xưa mà người dùng máy Mac đã không có từ cả chục năm nay. Có lẽ con cháu chúng ta sẽ phải lên Wikipedia để tìm hiểu cái “floppy disk” là gì nếu chúng quan tâm tới tại sao nút “Save” lại có biểu tượng như thế. Nhưng nếu bạn có ý định thay thế nó bằng biểu tượng khác thì xin hãy nghĩ lại hai lần.

Tạo ra một giao diện cách tân, đầy màu sắc có thể sẽ thỏa mãn cơn khát sáng tạo của bạn nhưng với người dùng đó là một cơn ác mộng. Trên Web, Google là bậc thầy về Usability nên chắc chắn họ hiểu người dùng nhất là người dùng trong khối doanh nghiệp đang cần kiểu giao diện “cổ lỗ” hơn là phải học lại mọi thứ từ đầu. Chính vì thế mỗi khi tạo ra một ứng dụng web tôi thường nhìn lại các ứng dụng của Google để xem mình có đang làm gì quá đà hay không.

Cuối cùng, ngoài việc chế tạo được máy bay, Google Docs còn có chức năng thiết thực với người Việt Nam hơn: kiểm tra chính tả bằng tiếng Việt (xem hình dưới). Không còn nghi ngờ gì nữa, Google cũng hiểu tiếng Việt chẳng kém chúng ta là bao!