Đôi khi việc viết lách mang tới cho bạn những điều bất ngờ, nhưng với tôi bất ngờ nhất là làm “thông tín viên” (correspondent) cho Asian Idol tại Việt Nam.

Hady Mirza (Singapore) -Thần tượng âm nhạc Châu Á đầu tiên (hình từ channelnewsasia.com)

Việc này bắt đầu từ bài viết “Vietnam Idol: Ca nhạc 2.0?” trên blog này, sau đó nhân viên của TheAsianIdol.tv, cô Natasha, đề nghị tôi theo dõi và bình luận sự kiện này trên trang web chính thức của họ. Lúc đầu tôi cũng không muốn tham gia vì bài viết của tôi chỉ dùng sự kiện Vietnam Idol để minh chứng cho những nhận định của mình về sức mạnh của khán giả ca nhạc nói riêng và “user” nói chung trong web 2.0, nhưng sau đó tôi nhận lời vì muốn có trải nghiệm trên một lĩnh vực khác.

Nói vậy nhưng cũng chằng có gì to tát, thông tín viên là người có chức năng nghe ngóng tin tức và bình luận về một sự kiện/lĩnh vực nào đó. Có lẽ cuộc thi Idol dành cho dân amateur nên họ lại cần những thông tín viên tay ngang như tôi chăng? (các bạn có thể xem các tin tôi post lên ở đây).

Cuộc thi Asian Idol lần đầu tiên này qui tụ các “thần tượng âm nhạc” từ 6 nước Châu Á, đó là Mike (Indonesia — nước chủ nhà), Jaclyn Victor (Malaysia), Hady Mirza (Singapore), Mau Marcelo (Philippines), Abhijeet Sawant (Ấn Độ) và Phương Vy của Việt Nam. Đây chưa hẳn là một sự kiện được tổ chức hoàn hảo xét về mức độ thu hút quan tâm của khán giả nhưng cũng là một sự kiện gây tiếng vang xét về góc độ tạo nên một cuộc giao lưu văn hóa trong thời toàn cầu hóa. Vậy chúng ta nhận thấy điều gì từ sự kiện này?

1. Khi tham gia cuộc chơi này các ca sĩ thường chọn hát bằng tiếng Anh mặc dù với một số Idol tiếng Anh không phải là thế mạnh của họ, ngay cả với Abhijeet Sawant của Ấn Độ (ngạc nhiên chưa).

2. Phong cách biểu diễn và các kiểu “luyến láy” của các ca sĩ là khá giống nhau bắt chước các ca sĩ nổi tiếng của Mỹ (nhận định của nhạc sỹ Hà Dũng).

3. Các quốc gia nói tiếng Anh như ngôn ngữ chính có lợi thế hơn các quốc gia khác trong giao lưu và thể hiện. Chính điều này khiến Phương Vy mất điểm (một người bạn Singapore mới nói với tôi rằng anh gần như không thể nghe được từ nào khi Sui Black và Phương Vy hát bài “I love Rock & Roll” trong đêm trao giải, nguyên văn: I couldn’t understand a single word that came out of their mouth ).

4. Việc bầu chọn thường không xuất phát từ sự đánh giá công tâm mà nặng về tính “dân tộc” và tính “chiến thuật”.

Việc Hady của Singapore trở thành thần tượng âm nhạc châu Á nằm ngoài dự đoán của tất cả các chuyên gia. Hầu hết đều cho rằng Idol nước chủ nhà Mike, người có lợi thế “sân nhà” hoặc Mau Marcelo của Philippines, người có giọng ca tốt nhất, sẽ là Asian Idol. Nhưng với bản thân tôi thì việc Hady giành chiến thắng không có gì quá bất ngờ.

• Thứ nhất, người chiến thắng trong cuộc thi Idol rất có thể không phải là người hát hay nhất vì khán giả tuy thưởng thức giọng ca của họ nhưng lại giành phiếu bầu cho người họ có cảm tình nhất. Trong các Idol, Hady được giới truyền thông rất ưu ái vì anh ta có dung mạo “dễ thương” hợp với sở thích của các fan nữ.

• Thứ hai, vì mọi người khi bầu chọn đều tối ưu hóa khả năng chiến thắng cho thần tượng nước mình nên có xu hướng chọn người thứ hai tại nước có số dân ít nhất (giống như tôi ). Hady có thể vô tình hưởng lợi từ việc này.

Tóm lại, các bạn đừng bao giờ mong đợi sự công bằng tuyệt đối trong một cuộc thi như Idol, đặc biệt khi có sự cạnh tranh giữa các quốc gia như Asian Idol. Điều đáng tiếc nhất là nhẽ ra Phương Vy nên hát bằng tiếng Việt nếu cảm thấy chưa thể thể hiện bài hát bằng tiếng Anh trọn vẹn. Một bài hát hay không chỉ đòi hỏi sự chuẩn xác về ngôn từ mà còn phải hiểu sâu sắc về sắc thái ngôn ngữ, nó chỉ có được qua quá trình luyện tập lâu dài của ca sĩ thể hiện. Mặc dù đây có thể là một cuộc thi không chuyên nhưng khi bạn ra sân khấu quốc tế thì bạn sẽ cần các cố vấn âm nhạc quốc tế. Hy vọng các Idol sau sẽ có sự chuẩn bị tốt hơn.

Cuối cùng, nếu các bạn chịu khó viết lách thì biết đâu bạn có thể sẽ được mời vào ban giám khảo cuộc thi Hoa Hậu Thế Giới vào một ngày đẹp trời nào đó. Hahaha!