Tổng kết 10 sự kiện nổi bật của web 2.0 trong năm 2007 tại Việt Nam.

1. Blogger trở thành thế lực truyền thông mới

Về bề nổi các sự kiện liên quan tới Web trong năm 2007 đều ít nhiều liên quan tới các blogger. Có thể kể tới việc blogger cogaidolong bị kiện và vài tờ báo mở chiến dịch bôi bẩn hình ành các blogger. Kết quả là số lượng người đọc blog cogaidolong tăng vọt và người ta tìm tới các blog như kênh thông tin phản biện. Các ví dụ về báo chí đối đầu với các blogger tại các nước khác bao giờ cũng cùng một kịch bản là số lượng người đọc báo truyền thống giảm đi và đọc blog tăng lên, ở Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.

Tiếp đến là vụ scandal “Nhật Ký Vàng Anh”: video sex của nhân vật chính Hoàng Thùy Linh lan truyền với tốc độ Internet và các blogger bước vào một cuộc tranh luận qui mô với vô số bài viết về đời tư, lối sống của một bộ phận thanh niên con ông cháu cha. Không có kênh thông tin nào làm tốt hơn việc này (mặc dù cá nhân tôi rất ít khi đọc các bài viết về đời tư người khác.)

Cuối cùng là cuộc phát động yêu nước khi “người bạn lớn” Trung Quốc thành lập TP Tam Sa trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của chúng ta. Đây là sự kiện có tác động sâu sắc nhất tới nhận thức của thanh niên về tình yêu tổ quốc và trách nhiệm của mỗi người trong việc chấn hưng đất nước để có thể đối đầu với các cường quốc đầy dã tâm.

Hơn một triệu blogger quả thực đã trở thành thế lực truyền thông mới tại Việt Nam.

2. Dịch vụ web 2.0 bùng nổ

Có thể nói năm 2006 là năm thai nghén và chuẩn bị cho sự bùng nổ các dịch vụ web 2.0 tại Việt Nam trong năm 2007. Nếu như năm 2006 chỉ có lác đác một vài website thể hiện ý tưởng 2.0 một cách sơ sài thì năm 2007 các trang web 2.0 đã có thể thách thức các trang web truyền thống cả về mặt nội dung lẫn sức thu hút. Chúng ta đã có những dịch vụ web có thể thay thế được YouTube, MySpace - Yahoo!360 hay LinkedIn như Clip.vn, YoBanBe, CyWorld, CyVee và nhiều dịch vụ web đặc thù khác phục vụ rất tốt cho nhu cầu chia sẻ thông tin, làm việc và giải trí của riêng người Việt. Sân chơi web 2.0 Việt Nam không những trở nên sôi động mà cũng rất cạnh tranh vì hầu như không có dịch vụ nào là “một mình một chợ”.

3. Yahoo đe dọa đóng cửa Yahoo!360

Sau khi thừa nhận sự thất bại của mạng xã hội 360⁰ của mình trước các Facebook, MySpace, Yahoo quyết định sẽ đóng cửa mạng này vào đầu năm 2008 và gây ra cú sốc với người dùng Việt Nam vốn phần lớn tập chung vào nền tảng của Yahoo. Cho đến giờ này Yahoo vẫn tỏ ra khá lúng túng về cách giải quyết “hậu quả” của việc đóng cửa này trong khi chưa có dịch vụ thay thế. Các mạng xã hội và dịch vụ blog của Việt Nam đang tranh thủ cơ hội để hút người dùng qua. Tuy nhiên, sự chuyển dịch này có thể sẽ làm cho nền tảng blog kém hấp dẫn hơn do bị phân mảnh và nhiều người sẽ không chọn các blog Việt Nam để tránh bị kiểm duyệt các phát biểu của mình.

4. Các mạng xã hội cạnh tranh quyết liệt

Năm 2007 chứng kiến sự ra đời của một loạt các mạng xã hội tại Việt Nam như YoBanBe, CyWorld, CyVee, FaceViet, TamTay, GuongMat, Blog Cafe… Các mạng này đang phải cạnh tranh gay gắt để thu hút đăng ký trong bối cảnh hầu hết người dùng mạng xã hội đầu tư thời gian vào Yahoo!360. Liệu năm 2008 có thể sẽ chứng kiến sự bứt phá của các mạng xã hội Việt Nam với sự tham gia của các đại gia như FPT, VC Corp?

5. Các quĩ đầu tư hướng vào web 2.0

Quĩ đầu tư mạo hiểm IDG — IDG Ventures — đã đặc biệt chú ý tới các dịch vụ web 2.0 thông qua việc đầu tư vào một loạt các công ty dot-com thế hệ mới như Vega (Clip.vn), VC Corp, Cyworld, CyVee, DiaDiem… Đây là một động lực lớn cho web 2.0 Việt Nam. Các quĩ đầu tư khác như DFJ VinaCapital, FPT Capital cũng bắt đầu để mắt tới các web 2.0 hứa hẹn một năm 2008 sôi động phía trước.

6. Internet Việt Nam bước vào năm thứ 10

Internet Việt Nam đã bước vào năm thứ 10 với sự phát triển nhanh chóng về lượng. Có thể thấy Internet đã len lỏi vào tất cả hang cùng ngõ hẻm và tới hầu hết các thành phần dân cư. Nhưng về mặt chất, người ta vẫn dùng Internet như phương tiện truyền thông hơn là phương tiện làm việc, giao tiếp. Dù vậy có thể hy vọng sự thay đổi về lượng sẽ nhanh chóng dẫn tới sự thay đổi về chất trong những năm sắp tới.

7. VC Corp tiến nhanh

Sau khi đưa ra dịch vụ tìm kiếm theo chủ đề (vertical search) BaamBoo, VC Corp đã tiếp tục đưa ra một loạt dịch vụ khác trên nhiều mảng thị trường khác nhau như RongBay, SanNhac… và sẽ tiếp tục đưa ra các dịch vụ web khác trong năm nay. Với tham vọng lớn, đội ngũ phát triển nhiều nhiệt huyết và được đâu tư tốt, VC Corp đang tiến rất nhanh trong Web 2.0 nhưng có lẽ là quá nhanh chăng?

8. VinaGame theo đuổi chiến lược Zing

VinaGame thoát ra khỏi lớp áo của một nhà cung cấp game online và buớc sâu vào địa hạt web với chiến lược Zing bao gồm Zing Chat, Zing Portal và Zing MP3. Đây có phải là sự chuyển hướng chiến lược của công ty sau khi có những thành công nhất định với mạng YoBanBe hay chỉ nhằm thay đổi hình ảnh với các nhà đầu tư trước vụ IPO sắp tới?

9. FPT 2.0

Người khổng lồ FPT có vẻ đã phần nào hiểu được tầm quan trọng của web 2.0 cả về nội dung lẫn tinh thần khi tuyên bố tiến vào lãnh địa này bằng chiến lược FPT 2.0: tái cấu trúc FPT Software và đầu tư vào web 2.0. Với một công ty chưa thực sự chứng tỏ được nhiều so với tầm cỡ của mình trong software nói chung và các dịch vụ web nói riêng thì đây quả là một chiến lược tham vọng. Tuy nhiên thành công trong web 2.0 phụ thuộc vào hai yếu tố là khả năng thay đổi và tốc độ tiếp cận vấn đề — câu hỏi vẫn là liệu FPT có đủ nhân tài và quyết tâm làm việc này hay nó sẽ chỉ là một buzzword?

10. Web 2.0 Việt Nam Blog chuyển qua domain riêng

Tất nhiên là tôi đang nói đùa , xin các bạn bổ xung các sự kiện khác mà theo các bạn là đáng chú ý nhất trong năm qua.

Happy New Year!

Đôi khi việc viết lách mang tới cho bạn những điều bất ngờ, nhưng với tôi bất ngờ nhất là làm “thông tín viên” (correspondent) cho Asian Idol tại Việt Nam.

Hady Mirza (Singapore) -Thần tượng âm nhạc Châu Á đầu tiên (hình từ channelnewsasia.com)

Việc này bắt đầu từ bài viết “Vietnam Idol: Ca nhạc 2.0?” trên blog này, sau đó nhân viên của TheAsianIdol.tv, cô Natasha, đề nghị tôi theo dõi và bình luận sự kiện này trên trang web chính thức của họ. Lúc đầu tôi cũng không muốn tham gia vì bài viết của tôi chỉ dùng sự kiện Vietnam Idol để minh chứng cho những nhận định của mình về sức mạnh của khán giả ca nhạc nói riêng và “user” nói chung trong web 2.0, nhưng sau đó tôi nhận lời vì muốn có trải nghiệm trên một lĩnh vực khác.

Nói vậy nhưng cũng chằng có gì to tát, thông tín viên là người có chức năng nghe ngóng tin tức và bình luận về một sự kiện/lĩnh vực nào đó. Có lẽ cuộc thi Idol dành cho dân amateur nên họ lại cần những thông tín viên tay ngang như tôi chăng? (các bạn có thể xem các tin tôi post lên ở đây).

Cuộc thi Asian Idol lần đầu tiên này qui tụ các “thần tượng âm nhạc” từ 6 nước Châu Á, đó là Mike (Indonesia — nước chủ nhà), Jaclyn Victor (Malaysia), Hady Mirza (Singapore), Mau Marcelo (Philippines), Abhijeet Sawant (Ấn Độ) và Phương Vy của Việt Nam. Đây chưa hẳn là một sự kiện được tổ chức hoàn hảo xét về mức độ thu hút quan tâm của khán giả nhưng cũng là một sự kiện gây tiếng vang xét về góc độ tạo nên một cuộc giao lưu văn hóa trong thời toàn cầu hóa. Vậy chúng ta nhận thấy điều gì từ sự kiện này?

1. Khi tham gia cuộc chơi này các ca sĩ thường chọn hát bằng tiếng Anh mặc dù với một số Idol tiếng Anh không phải là thế mạnh của họ, ngay cả với Abhijeet Sawant của Ấn Độ (ngạc nhiên chưa).

2. Phong cách biểu diễn và các kiểu “luyến láy” của các ca sĩ là khá giống nhau bắt chước các ca sĩ nổi tiếng của Mỹ (nhận định của nhạc sỹ Hà Dũng).

3. Các quốc gia nói tiếng Anh như ngôn ngữ chính có lợi thế hơn các quốc gia khác trong giao lưu và thể hiện. Chính điều này khiến Phương Vy mất điểm (một người bạn Singapore mới nói với tôi rằng anh gần như không thể nghe được từ nào khi Sui Black và Phương Vy hát bài “I love Rock & Roll” trong đêm trao giải, nguyên văn: I couldn’t understand a single word that came out of their mouth ).

4. Việc bầu chọn thường không xuất phát từ sự đánh giá công tâm mà nặng về tính “dân tộc” và tính “chiến thuật”.

Việc Hady của Singapore trở thành thần tượng âm nhạc châu Á nằm ngoài dự đoán của tất cả các chuyên gia. Hầu hết đều cho rằng Idol nước chủ nhà Mike, người có lợi thế “sân nhà” hoặc Mau Marcelo của Philippines, người có giọng ca tốt nhất, sẽ là Asian Idol. Nhưng với bản thân tôi thì việc Hady giành chiến thắng không có gì quá bất ngờ.

• Thứ nhất, người chiến thắng trong cuộc thi Idol rất có thể không phải là người hát hay nhất vì khán giả tuy thưởng thức giọng ca của họ nhưng lại giành phiếu bầu cho người họ có cảm tình nhất. Trong các Idol, Hady được giới truyền thông rất ưu ái vì anh ta có dung mạo “dễ thương” hợp với sở thích của các fan nữ.

• Thứ hai, vì mọi người khi bầu chọn đều tối ưu hóa khả năng chiến thắng cho thần tượng nước mình nên có xu hướng chọn người thứ hai tại nước có số dân ít nhất (giống như tôi ). Hady có thể vô tình hưởng lợi từ việc này.

Tóm lại, các bạn đừng bao giờ mong đợi sự công bằng tuyệt đối trong một cuộc thi như Idol, đặc biệt khi có sự cạnh tranh giữa các quốc gia như Asian Idol. Điều đáng tiếc nhất là nhẽ ra Phương Vy nên hát bằng tiếng Việt nếu cảm thấy chưa thể thể hiện bài hát bằng tiếng Anh trọn vẹn. Một bài hát hay không chỉ đòi hỏi sự chuẩn xác về ngôn từ mà còn phải hiểu sâu sắc về sắc thái ngôn ngữ, nó chỉ có được qua quá trình luyện tập lâu dài của ca sĩ thể hiện. Mặc dù đây có thể là một cuộc thi không chuyên nhưng khi bạn ra sân khấu quốc tế thì bạn sẽ cần các cố vấn âm nhạc quốc tế. Hy vọng các Idol sau sẽ có sự chuẩn bị tốt hơn.

Cuối cùng, nếu các bạn chịu khó viết lách thì biết đâu bạn có thể sẽ được mời vào ban giám khảo cuộc thi Hoa Hậu Thế Giới vào một ngày đẹp trời nào đó. Hahaha!