Tin web 2.0 tổng hợp ngày 27-10-2006

1. Firefox 2.0 vs IE7

Nổi bật trong tuần này là việc Internet Explorer 7 chính thức được Microsoft phát hành và tiếp sau đó Firefox 2.0 cũng ra mắt. Công bằng mà nói, IE7 là một bước tiến dài chứng tỏ Microsoft đã biết lắng nghe người dùng và các nhà phát triển web 2.0 muốn gì. Ưu thế của IE7 là khả năng hiển thị trang web nhanh và tốc độ Javascript đã có cải thiện rõ rệt so với IE6 (nhưng vẫn chỉ bằng 1/2 so với Firefox 1.5, xin xem kết quả thử nghiệm ở đây). Không có gì nhiều để nói về Firefox 2.0 vì những cải tiến hầu hết nằm ở phần lõi như khả năng Anti-Phishing, hay hỗ trợ Javascript 1.7. Những cải tiến về tab và ghi nhớ các trang đang mở trong lần trước (session) trong Firefox 2.0 không thật mới vì người dùng có thể đã có những tiện ích này (và nhiều hơn thế) nếu cài extension Tab Mix Plus. Nhưngtheo các nhà phân tích thì IE7 cũng sẽ không ngăn được tốc độ phát triển thị phần của Firefox vì ngày càng nhiều doanh nghiệp cho phép dùng Firefox do khả năng bảo mật và tốc độ vá lỗi của Firefox tốt hơn nhiều so với IE.

Với cá nhân tôi thì Firefox là lựa chọn đương nhiên, trước hết vì tôi cảm thấy yên tâm hơn khi lướt web khi không cái ActiveX “tà đạo” nào có thể tự động cài vào máy tính của mình và tôi có thể cài vào hàng chục extension (add-on) phục vụ nhiều mục đích khác nhau từ xem GMail đến nghe nhạc… Bạn có thể xem danh sách các add-on mà Mozilla “recommended” ở: https://addons.mozilla.org/firefox/recommended/.

Dưới đây là vài bài phân tích thú vị về “cuộc chiến” giữa các trình duyệt:

• Internet Explorer 7 Review
• Will IE7 Be Your browser?
• Firefox 2 Launch: Interview With Chris Beard, Mozilla VP Products

2. Google ra mắt công cụ tìm kiếm tùy biến

Sản phẩm này của Google cho phép người dùng ưu tiên tìm kiếm trên một số website nhất định. Mặc dù không phải là một sản phẩm mới về ý tưởng so với Yahoo Search Builder hay Rollyo nhưng với ưu thế về khả năng search của mình rõ ràng Google Co-op sẽ chiếm thế thượng phong. Nếu các bạn muốn tìm kiếm gì về web 2.0 thì có dùng trang search “Web 2.0, Please” do W2VN tạo ra (đã được tích hợp vào blog này). Tôi tin rằng bạn sẽ có các thông tin hữu ích nhất về các web 2.0 và các sự kiện liên quan.

Xin xem thêm:

• Exploiting Google Co-op CSE
• Google Co-op Launches
• Roll your own Google Search

3. Yahoo! Bookmarks mới

Yahoo vừa cho ra mắt bản Yahoo!Bookmarks (Y!BM) mới new.bookmarks.yahoo.com với giao diện “của thế kỷ 21″ như cách nói của TechCrunch. Hiện tại Y!BM có hơn 2 20 triệu tài khoản, nhiều hơn nhiều so với del.icio.us chỉ có 1 triệu người dùng (điều nay dễ hiểu vì Y!BM gắn với tài khoản Yahoo trong khi del.icio.us là dịch vụ đăng ký độc lập).

Giao diện của Y!BM mới sáng sủa với hình thu nhỏ trang bookmark và đường link, tag… Nhưng tuyệt nhất là bạn có thể import các bookmark từ trình duyệt, từ bản Y!BM cũ hay từ del.icio.us.

Y!BM mới được làm trên PHP, dùng framework Symfony. Có vẻ dịch vụ này chưa ổn định lắm vì nhiều lúc tôi gặp lỗi khi truy cập vào.

Xin xem thêm một số đánh giá:

• Yahoo Bookmarks Enters 21st Century
  
• Yahoo! Bookmarks (Ajaxian)

4. Giá cổ phiếu Google tăng kỷ lục

Sau khi công bố kết quả kinh doanh quí III – 2006, giá cổ phiếu của Google đã tăng đến kỷ lục mới và hôm nay đang đứng ở mức 485.10 USD (GOOG). Các nhà phân tích đánh giá cao việc Google mua YouTube tạo lợi thế cạnh tranh với các đối thủ. Cổ phiếu Google là cổ phiếu duy nhất trong các công ty Internet lớn tăng trong năm nay (+15%) trong khi cổ phiếu của Yahoo giảm 40%, Amazon, eBay giảm khoảng 30%.

Xem thêm phân tích tại:

• Google stock closes at new all-time high

Sau hơn hai tháng hoạt động Web 2.0 Việt Nam đã nhận được nhiều động viên, đóng góp của các bạn. Giờ là lúc phải nói những lời tri ân tới tất cả mọi người.

1. Web 2.0 Việt Nam – một thành công nho nhỏ

Sau hơn hai tháng hoạt động Web 2.0 – Việt Nam (W2VN) có được hơn 3000 lượt ghé thăm của các bạn (tính cả mirror ở Wordpress). Một con số thật khiêm tốn so với số truy cập một ngày của những web viết về các ca sĩ như Mỹ Tâm hay Đan Trường. Nhưng nghĩ lại, đề tài của blog rất khô khan, toàn là những Google, Yahoo hay những cái tên lạ hoắc với người Việt Nam như Flickr, Digg… lại chẳng có một “bóng hồng” nào ngoài mấy tay làm IT chán ngắt thì đó cũng là một thành công nho nhỏ.

“Thành công” xét cho cùng cũng là một ngôn từ có nhiều ẩn dụ. Hôm nay (24-10-2006) báo “Tuổi Trẻ” có đăng bài viết của một học sinh lớp 10 bàn về thành công khá sâu sắc. Nếu xét theo tiêu chí thành công là làm được điều gì đó có ích cho những người thân hay cộng đồng thì có thể nói W2VN là một thành công nho nhỏ của bản thân tác giả.

Qua W2VN tôi nhận được rất nhiều đóng góp của các bạn và những chia xẻ về ý tưởng cho những web 2.0 tương lai của Việt Nam. Tôi được làm quen với anh Linh của LinhPerfume , anh Nam của NetbookVN, anh Hồng của G4 (www.cpg4.com) và nhiều người khác… có lẽ đây chính là thành công lớn nhất (trong các thành công nhỏ).

2. Web 2.0 Việt Nam – mục đích là gì?

Thoạt nhìn có vẻ W2VN là một công cụ tuyên truyền cho những trang web thế hệ mới. Vâng, nhưng chỉ đúng một phần – phần lớn hơn là tác giả muốn đưa ra một góc nhìn khác vào thế giới web 2.0 đầy sôi động với ước muốn một ngày nào đó Việt Nam chúng ta cũng có những Web 2.0 thực thụ. Mục đích của W2VN là tập hợp những người cùng chí hướng nhằm tạo nên một tiêu chuẩn cao hơn cho việc làm web và có thể tạo ra các giá trị gia tăng từ trang web của mình bằng các mô hình kinh doanh hữu hiệu.

Với tôi, web 2.0 không phải là một showcase, nó là cuộc sống vì thế một web 2.0 tốt không chỉ là nơi thể hiện những kỹ thuật mới mà phải là nơi tạo nên các giá trị cho xã hội về mặt vật chất hay tinh thần (nếu không nó sẽ đi theo vết xe đổ của web 1.0). Những trang web đầu tiên mà tác giả gọi là web 2.0 của Việt Nam (hay chính xác hơn là những trang web có tiềm năng trở thành web 2.0 của Việt Nam) đều là những trang web mang hơi thở của cuộc sống, tạo nên các giá trị gia tăng cho xã hội và tất nhiên lợi nhuận cho chủ trang web.

3. Vài lời tri ân

• Trước hết xin gửi lời tri ân tới các bạn ở Java – Việt Nam, nơi tôi giới thiệu lần đầu về blog này. Tôi còn nợ bạn step2 một bài viết về phần mềm bản đồ TP. HCM trên web JVNWebGIS.
• Xin gửi lời cảm ơn tới các bạn ở Ruby – Việt Nam, những người lĩnh ấn tiên phong cho việc cổ súy một ngôn ngữ lập trình Ruby còn ít biết đến tại Việt Nam nhưng lại được coi là ngôn ngữ của web 2.0. Nếu các bạn gặp khó khăn về sử dụng tiếng Việt trong Ruby hay các kỹ thuật của Ruby on Rail thì đây là địa chỉ không thể bỏ qua.
• Xin cảm ơn Sơn và các bạn ở SonnyMotives vì đang nỗ lực xây dựng cho dự án web tiêu chuẩn (web standards). Tôi không thể hình dung ra một web 2.0 mà không theo chuẩn!
• Xin cảm ơn Ngọc, Tuấn (zmt246) về những chia xẻ ý tưởng web 2.0 của các bạn.

Tất nhiên không thể không gửi lời cảm ơn tới hàng trăm bạn đọc khác. Dù các bạn chưa lên tiếng nhưng với hơn 50% bạn đọc trở lại tôi tin các bạn đã tìm thấy vài điều có ích ở đây. Nếu có thể xin các bạn để lại comment nhằm chia xẻ những ý kiến, nhận xét của mình.

4. Một chút đổi mới

Hiện tại W2VN chỉ đăng tải những bình luận, nhận định của tác giả và điều này làm giảm tính thời sự của blog này vì những gì liên quan tới web 2.0 ở trên thế giới đang rất sôi động. Do vậy, W2VN sẽ cố gắng tổng hợp các tin tức trên các blog nổi tiếng thế giới như TechCruch, GigaOM… với một bình luận ngắn và liên kết tới bài gốc. Trước hết phần “Tin Tổng Hợp” này sẽ ra 2 lần/tuần và tiến tới 1 lần/ngày.

Cuối cùng, cho tôi một lần nữa chân thành cảm ơn tất cả các bạn.

Bạn identical đã dịch bài Top 10 signs you are new to Web 2.0. Để không khí trong blog này bớt “nặng nề” tôi xin có vài bình… loạn!

Bạn có thật sự biết về Web 2.0? Hãy thử ngó qua 10 dấu hiệu sau – 10 dấu hiệu cho thấy có thể bạn chẳng biết gì về Web 2.0 cả:

10. Bạn nghĩ rằng người sáng lập ra , hay là mấy thằng cha toàn gặp điểm kém trong môn chính tả.

Bạn hoàn toàn có thể khởi nghiệp với web 2.0 ngay cả khi bạn kém về môn chính tả và tất cả các môn khác. Steve Chen, một trong những người sáng lập YouTube, từng là học sinh kém và điều này chẳng ảnh hưởng gì tới việc cậu ta thành triệu phú. Biết đâu đấy lại là lợi thế của bạn!

9. Bạn cố truy cập http://del.icio.us.com mà không được.

FYI, bạn có thể truy cập trang này qua delicious.com – ngon miệng nhé!

8. Bạn ngạc nhiên khi thấy các text box có kích thước lớn quá mức và font chữ thì to tới độ cách xa 3m vẫn nhìn thấy.

Hmm, vài web 2.0 hơi quá khi giả định tất cả người dùng đều giống như tôi. Tức là đeo kiếng từ 3 độ trở lên )

7. Bạn bấm nút Back trên trình duyệt như máy.

Câu chuyện về nút “Back” không hoạt động đã trở thành cổ xưa rồi. Nhưng vài người vẫn tin là trang web của họ là web 2.0 chỉ vì người dùng không thể dùng nút “Back”. Nhưng sao bạn không cứ tiến lên mà lại muốn thụt lùi lại, quả là một tiến bộ kỹ thuật!?

6. Bạn sử dụng thư mục để quản lý số email mình có, và bạn nghĩ tag là để ghi hướng dẫn giặt là áo quần.

Nói chung với đa số người dùng thì tag là một khái niệm vô bổ và mất thời gian. Không tin bạn cứ thử thuyết phục bạn gái mình tag bài viết này trên Digg http://del.icio.us.

5. với bạn chỉ là tên của Công chúa Nhật Bản.

Cái web 2.0 này đã bị đem bán trên eBay mất rồi. Nhưng nếu bạn làm một trang web 2.0 trong 6 tháng và bán với giá 258.000 USD thì cũng kg quá tệ.

4. Cho tới giờ, mashup với bạn là từ liên quan đến khoai tây.

Mashup là không phải là món khoai tây trộn mà là món HTML trộn. Còn nó có thành cái gì ăn được hay không thì còn tùy người làm và… tốc độ đường truyền Internet.

3. Bạn tin rằng Gmail thật là yếu kém khi gắn mác beta đến mấy năm liền.

Beta bây giờ là “hàng hiệu” đấy!

2. Bạn nghĩ Ajax là tên một nhãn hiệu bột giặt.

Đấy là dân Mẽo chứ dân A-Nam-mít như mình thì biết ngay nó là một CLB bóng đá của Hà Lan.

Và dấu hiệu cuối cùng:

1. Bạn vẫn còn tìm kiếm nút Submit.

Nói chung bây giờ bạn đừng tìm nút “Submit” mà hãy nhấn nút “Publish” và sau đó cả thế giới sẽ biết bạn đang tâm sự gì với bạn gái của mình! Good luck!

Vào thăm các trang web 2.0, điều đễ nhận thấy nhất là cách thiết kế. Với dân “ngoại đạo” thì đấy chỉ là những hình khối bắt mắt, còn dân nhà nghề thì… thở dài và đặt câu hỏi “bao giờ Việt Nam mới có những nhà thiết kế web đúng nghĩa?”

Khi bắt đầu tìm hiểu web 2.0 và các kỹ thuật đứng sau nó thì ngoài Ajax, tôi luôn chú ý đến việc thết kế đúng chuẩn web (web standards) và cố gắng áp dụng cho các ứng dụng như Fast Dictionary hay Ajax Gomoku. Tuy nhiên, vì chỉ là tay amateur không dám “múa rìu qua mắt thợ’ nên chỉ dám dùng các thiết kế giản dị nhất nhưng luôn chăn trở: “không biết ở Việt Nam có ai ý thức việc thiết kế web theo tiêu chuẩn không?“. Rồi cuối cùng tôi đọc được bài viết Web designer Việt, anh ở đâu? trên blog SonnyMotives và thật mừng khi nhận thấy nhiều người cũng có cùng nỗi âu lo.

Hình 1: Frexy Studio – trang web của Việt Nam theo chuẩn web XHTML/CSS

Vậy thế nào là kiểu thiết kế web không chuẩn? Thứ nhất phải kể tới việc dùng table làm layout cho trang web như một mặc định. Ai cũng biết table được sinh ra để hiển thị các dữ liệu dạng bảng (như bảng thống kê, bảng danh sách…) nên dữ liệu khi đưa vào đó chỉ hiện lên khi tất cả đã được tải về. Dùng table làm layout cho trang web dẫn đến tình trạng trang web tải về và hiển thị chậm. Ngoài ra, trên một số trình duyệt các bảng khi hiển thị thường dễ bị tình trang “co giật” (nhất là khi đặt chiều ngang cột theo phần trăm) trông rất phản cảm. Lạm dụng việc thiết kế web dùng table layout còn làm cho không gian web bỗng trở thành các cột đủ loại và các hình ảnh phải bị bóp vào sao cho không bao giờ được tràn ra ngoài. Tất cả những điều đó làm cho trang web thành ra cứng nhắc, không hình khối cũng chẳng có nghệ thuật.

Cùng với việc dùng table làm layout nhiều nhà thiết kế web cũng bỏ luôn việc dùng CSS để định nghĩa màu sắc, phông nền mà quên mất rằng CSS sinh ra là để giúp cho thiết kế web độc lập với HTML và do đó trang web có thể dễ dàng “thay áo” khi cần mà không phaỉ mất quá nhiều công sức. Giúp sức cho việc “qua mặt” web standards là Microsoft với việc tự tạo cho mình một chuẩn web riêng khi hiển thị trên trình duyệt phổ biến nhất thế giới Internet Explorer.

Các nhà thiết kế web 2.0 cuối cùng cũng đưa web stadards trở lại. Hiếm có trang web 2.0 nào dùng table layout và việc dùng CSS gần như là tiêu chuẩn bắt buộc. Kết quả là các trang web trở nên sống động hơn, có hồn hơn và dường như mỗi trang web đều là một tác phẩm nghệ thuật. Sự trong sáng trong thiết kế giúp cho người dùng không bị lạc vào mê hồn trận của các cột với đủ thứ màu sắc, văn bản chi chít mà tập chung vào công việc chính yếu.

Chính thiết kế 2.0 đã góp một phần cho sự thành công của web 2.0. Còn ở Việt Nam, hy vọng những SonnyMotives hay Frexy không phải là những người đơn độc.

Sau khi Google mua YouTube, Yahoo đã bắt đầu cảm thấy “hơi thở (của đối thủ) ngay sau gáy mình” như tờ New York Times dùng từ một cách đầy hình ảnh.

1. Yahoo – một chút về lịch sử

Yahoo được hai sinh viên trường Standford là Jerry Yang và David Filo thành lập tháng 1 năm 1994, bốn năm trước khi Google chính thức ra mắt. Khác với Google, Yahoo là một trong những gương mặt nổi bật nhất của thời kỳ “bong bóng dot-com”. Yahoo cung cấp hàng loạt các dịch vụ như tìm kiếm (search), e-mail, nhắn tin (IM)… và trang chủ Yahoo là một portal cung cấp đủ thứ thông tin từ tài chính đến xem tử vi!

Hiện nay, Yahoo vẫn là trang web phổ biến nhất thế giới với 400 triệu người truy cập hàng tháng và mạng nhắn tin Yahoo, dịch vụ nhạc số Yahoo cũng đang đứng đầu về lượng người sử dụng.

Nhưng những con số trên không nói lên tất cả về sức mạnh, gần đây Yahoo đang có những bước thụt lùi cả về tài chính và chiến lược kinh doanh, đặc biệt khi đối mặt với sự cạnh tranh của một Google đang trên đà thành công và hàng loạt các mạng dịch vụ web 2.0 khác như MySpace, FaceBook…

2. Yahoo và Google

Yahoo và Google luôn là những đối thủ trực tiếp của nhau vì lĩnh vực chính của cả hai đều là dịch vụ tìm kiếm trên Internet. Ra đời trước Google 4 năm, dịch vụ tìm kiếm của Yahoo lẽ ra phải có một lợi thế rất lớn nhưng Google, thay vì tìm cách nhảy vào nhiều lĩnh vực khác nhau, đã tập trung chau chuốt dịch vụ của mình bằng cách đơn giản hóa tối đa giao diện và tăng cường tốc độ tìm kiếm. Hiện Google đang chiếm 54% thị phần so với 23% của Yahoo trong lĩnh vực chủ chốt này.

Với lợi thế trong lĩnh vực tìm kiếm, Google đã tung ra một cú đấm “knock-out” là dịch vụ quảng cáo cảm ngữ cảnh AdSense. Đây là một dịch vụ quảng cáo thế hệ mới mà nội dung của quảng cáo xuất hiện phù hợp với nội dung của trang web và người đăng chỉ trả phí khi có người dùng xem nội dung quảng cáo của mình. Bất kỳ trang web nào cũng có thể đưa AdSense vào và nhận một phần lợi nhuận từ dịch vụ này. Đặc biệt, các quảng cáo này chỉ ở dạng văn bản rất nhẹ nhàng hoàn toàn không phá vỡ bố cục màu sắc của trang web. Phía đầu cầu bên kia, Yahoo vẫn tiếp tục với phương thức cũ là các quảng cáo hình ảnh, flash nhấp nháy nặng nề chỉ đặt trên trang các dịch vụ của riêng mình và của các đồng minh “đáng ngờ” khác như Microsoft! Chỉ đến khi doanh thu của quảng cáo trực tuyến bị suy giảm nặng nề, nhất là sau khi Microsoft đưa ra hệ thống quảng cáo riêng của mình trên MSN, Yahoo mới sực tỉnh và đang cố phát triển hệ thống quảng cáo bằng văn bản riêng của mình. Đáng tiếc hệ thống này đã bị trì hoãn hơn một năm nay vì Yahoo cần nâng cấp toàn bộ các phần mềm hệ thống khác.

Kết quả, trong thời điểm hiện tại Google đang có 11 tỷ USD tiền mặt với giá trị thị trường là 131 tỷ USD, còn Yahoo chỉ có 4 tỷ USD trong tay và giá trị thị trường là 34 tỷ USD. Rõ ràng là lợi thế tài chính đang nghiêng về phía Google và họ tiếp tục dùng nó để phong tỏa Yahoo bằng cách mua 5% cổ phiếu của AOL với giá 1 tỷ USD và đặt quảng cáo vào kết quả tìm kiếm từ trang này. Google cũng bỏ ra gần 1 tỷ USD để mua quyền quảng cáo trên MySpace trong 3,5 năm. Một bước đi đầy tính chiến lược khác của Google chính là vụ mua lại YouTube gần đây đã đưa Google tới gần hơn việc bá chủ quảng cáo video trên mạng. Theo các nhà phân tích, Google đã chuyển hệ thống quảng cáo của mình sang thế hệ cao hơn trong khi Yahoo còn đang dang dở với những điều căn bản nhất.

3. Yahoo và Web 2.0

Yahoo là một trong những công ty đầu tiên nhận ra sức mạnh của web 2.0. Bằng việc mua lại Flickr, Yahoo đã có một bước đi đúng đắn đề nắm giữ thị trường chia sẻ ảnh số. Ngoài ra, Yahoo còn mua một web 2.0 đánh dấu trang web (bookmarking) khác là del.icio.us.

Để bù đắp cho sự thất bại của Yahoo 360⁰, Yahoo hiện đang có ý định mua lai FaceBook, một mạng xã hội khá thành công cho học sinh và sinh viên (FaceBook hiện đã mở của cho tất cả mọi người). Tuy nhiên, có vẻ giá mà Yahoo đưa ra quá thấp so với yêu cầu của FaceBook là hơn 1 tỷ USD. Có thể thấy sự yếu kém tài chính đã cản trở Yahoo mạnh tay trong những vụ mua lại có giá trị lớn.

Trong vụ mua YouTube, Yahoo cũng là người đến trước nhưng cuộc thương lượng đã không thành công khi đụng tới các vấn đề bản quyền và Google đã chớp lấy thời cơ. Theo một trong những nhân vật chủ chốt cùa YouTube thì “Họ (Yahoo) là những người rất thông minh, nhưng họ có những vấn đề riêng“. Phải chăng các vấn đề mà YouTube đề cập ở đây là sự quan liêu đang có ở Yahoo? Các công ty khi thương lượng với Yahoo đều nói rằng họ thường tỏ ra chậm chạp, quá đòi hỏi và không nhất quán.

Nhiều nhân viên từng làm việc cho Yahoo cũng cho rằng công ty đang bị những mâu thuẫn nội bộ và tính quan liêu hành hạ. Họ cảm thấy không vui khi cổ phiếu của Yahoo liên tục mất giá và nhiều người đã đầu quân cho các công ty web 2.0 mới nổi mà hôm nay Yahoo đang phải tìm cách mua lại hay phải cạnh tranh như YouTube, FaceBook…

4. Tương lai nào cho Yahoo?

Trong khi các đối thủ lơn nhỏ hoặc đang vượt mặt Yahoo hay đang theo sát trong những lĩnh vực mà Yahoo từng thống trị một thời thì người ta đặt ra câu hỏi là Yahoo sẽ phải làm gì?

Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu có một cuộc cải tổ lớn trong Yahoo vào năm tới. Yahoo sẽ phải trở nên nhỏ gọn hơn, nhanh nhẹn hơn và đặc biệt để theo kịp các công ty web 2.0 thì ngoài các cố gắng mua lại hay sát nhập, công ty sẽ phải sáng tạo hơn khi đưa ra các dịch vụ mới.

Yahoo sẽ chẳng làm nên sự kiện gì nếu tiếp tục đưa ra những “không gian” thiếu sáng sủa như Yahoo 360⁰ hay cải tiến Yahoo!Mail (beta) thành cỗ máy đầy những quảng cáo chậm chạp và khó chịu. Trang chủ của Yahoo, dù được làm lại vẫn không thanh thoát và bạn có thể tin là món “tả pín lù” trên ấy không còn sức hấp dẫn so với những dịch vụ chuyên biệt và tinh tế khác.

Web 2.0 không phải là một “món” dễ sơi ngay cả với một công ty Internet hàng đầu như Yahoo!